BOAS u psów. Dlaczego rasy o krótkiej kufie mają problemy z oddychaniem

Brachycephalic Obstructive Airway Syndrome (BOAS), czyli zespół obturacyjnych zaburzeń dróg oddechowych ras brachycefalicznych, to jedno z najczęściej diagnozowanych schorzeń u psów o krótkiej kufie i spłaszczonej czaszce. Choroba ta jest związana z charakterystyczną budową anatomiczną tych ras, która utrudnia prawidłowy przepływ powietrza przez górne drogi oddechowe.

Na czym polega zespół BOAS

BOAS nie jest jedną chorobą, lecz zespołem kilku współwystępujących nieprawidłowości anatomicznych górnych dróg oddechowych. Problem dotyczy przede wszystkim psów takich jak buldog francuski, buldog angielski, mops, pekińczyk, shih tzu czy boston terrier. W ich przypadku skrócenie kości czaszki nastąpiło znacznie szybciej niż zmiany w tkankach miękkich, takich jak język czy podniebienie. W efekcie w obrębie jamy nosowej i gardła dochodzi do anatomicznej dysproporcji, która utrudnia oddychanie.Najczęściej obejmuje on:

• zwężone nozdrza (stenotic nares),
• wydłużone i pogrubione podniebienie miękkie,
• wywinięte kieszonki krtaniowe,
• niedorozwój tchawicy.

Zmiany te powodują zwiększony opór przepływu powietrza, dlatego pies musi wkładać znacznie większy wysiłek w każdy oddech. Z czasem może to prowadzić do wtórnych zmian w obrębie dróg oddechowych, w tym obrzęku tkanek, a nawet zapadania się struktur krtani.

Dlaczego psy brachycefaliczne mają problemy z oddychaniem

Czynnikiem rozwoju BOAS u psów jest budowa czaszki. U ras brachycefalicznych kości pyska są skrócone, ale objętość tkanek miękkich w obrębie jamy ustnej i gardła pozostaje zbliżona do tej występującej u psów o dłuższej kufie.

Ta anatomiczna dysproporcja powoduje, że w obrębie dróg oddechowych powstaje zbyt mało miejsca dla struktur takich jak język czy podniebienie miękkie. W rezultacie powietrze przepływa przez zwężone drogi oddechowe, co z kolei prowadzi do charakterystycznych objawów oddechowych.

Jak objawia się zespół BOAS u psów

Objawy BOAS mogą mieć różne nasilenie – od stosunkowo łagodnych do bardzo poważnych. Najczęściej obserwuje się:

• głośne oddychanie lub charczenie,
• chrapanie podczas snu,
• oddychanie przez otwarty pysk,
• szybkie męczenie się podczas wysiłku,
• duszność w czasie upałów lub stresu,
• kaszel i odruchy wymiotne,
• w ciężkich przypadkach omdlenia.

W zaawansowanych stadiach choroby może dochodzić także do sinicy błon śluzowych, czyli niebieskiego zabarwienia języka i dziąseł spowodowanego niedotlenieniem organizmu.

BOAS jako problem dobrostanu zwierząt

BOAS jest coraz częściej postrzegany jako istotny problem dobrostanu psów rasowych. Trudności w oddychaniu mogą ograniczać codzienną aktywność zwierzęcia, a także utrudniać regulację temperatury ciała, ponieważ psy chłodzą organizm głównie poprzez dyszenie.

Wiele psów z zespołem obturacyjnym dróg oddechowych ras brachycefalicznych ma także problemy ze snem. Zwężone drogi oddechowe mogą bowiem powodować okresowe niedotlenienie organizmu. W cięższych przypadkach choroba może prowadzić do poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych.

Diagnostyka i leczenie zespołu obturacyjnego dróg oddechowych ras brachycefalicznych

Rozpoznanie BOAS opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym oraz ocenie budowy anatomicznej górnych dróg oddechowych. Weterynarz może zidentyfikować zwężone nozdrza już podczas badania fizykalnego, natomiast ocena podniebienia miękkiego czy kieszonek krtaniowych często wymaga badania w sedacji lub znieczuleniu ogólnym.

W łagodnych przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze, które obejmuje:

• kontrolę masy ciała psa,
• unikanie przegrzewania organizmu,
• ograniczenie intensywnego wysiłku.

Jeśli objawy są nasilone, konieczne może być leczenie chirurgiczne. Najczęściej polega ono na:

• poszerzeniu zwężonych nozdrzy,
• skróceniu podniebienia miękkiego,
• usunięciu wywiniętych kieszonek krtaniowych.

Wczesna interwencja chirurgiczna może znacząco poprawić komfort oddychania psa i zapobiec dalszym powikłaniom choroby.

Dlaczego BOAS jest dziś przedmiotem intensywnej dyskusji

Rosnąca popularność ras brachycefalicznych sprawiła, że BOAS stał się jednym z najczęściej omawianych problemów zdrowotnych w nowoczesnej kynologii. Weterynarze i organizacje zajmujące się dobrostanem zwierząt coraz częściej zwracają uwagę, że skrajnie skrócona kufa może prowadzić do poważnych problemów oddechowych.

Dlatego w wielu krajach prowadzone są dyskusje dotyczące zmian w standardach hodowlanych, które miałyby ograniczyć utrwalanie cech zwiększających ryzyko zaburzeń oddychania. W centrum tej debaty znajduje się pytanie o równowagę między wyglądem rasowym a zdrowiem i komfortem życia zwierząt.

Źródła:

• Cornell University College of Veterinary Medicine – Brachycephalic Obstructive Airway Syndrome
• University of Cambridge – BOAS research and diagnosis
• Mitze S. et al., 2022 – Brachycephalic obstructive airway syndrome: much more than a respiratory problem
• Kalinowa – Zespół oddechowy ras brachycefalicznych BOAS
• Vikravet – Syndrom ras brachycefalicznych

Może Cię zainteresować: Te rasy psów wciąż budzą kontrowersje