Te psy częściej mają problemy ze stawami. Weterynarze wskazują główne przyczyny

Problemy ze stawami to jedne z najczęstszych chorób przewlekłych u psów. Przez długi czas mogą rozwijać się niemal niezauważalnie, dlatego wielu opiekunów dostrzega problem dopiero wtedy, gdy pies zaczyna kuleć lub wyraźnie unika ruchu. Weterynarze podkreślają jednak, że w wielu przypadkach pierwsze zmiany w stawach pojawiają się znacznie wcześniej. Ryzyko ich wystąpienia zależy między innymi od rasy psa, jego masy ciała oraz tempa wzrostu w młodym wieku.

Które rasy psów częściej mają problemy ze stawami

Weterynarze od lat obserwują, że choroby stawów częściej pojawiają się u niektórych ras. Potwierdzają to również analizy organizacji kynologicznych i weterynaryjnych w Europie. Wśród ras szczególnie narażonych na osteoartrozę często wymienia się między innymi labradora retrievera, golden retrievera, owczarka niemieckiego, rottweilera, bernardyna, nowofundlanda czy doga niemieckiego.

W przypadku labradorów i golden retrieverów istotną rolę odgrywa skłonność do dysplazji biodrowej i łokciowej, które z czasem mogą prowadzić do rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów. U bardzo dużych ras, takich jak bernardyn, mastif czy dog niemiecki, głównym czynnikiem ryzyka jest natomiast duża masa ciała oraz szybkie tempo wzrostu w okresie szczenięcym, które powodują znaczne przeciążenia stawów.

Nieco inne problemy obserwuje się u ras o charakterystycznej budowie ciała. Dobrym przykładem jest jamnik, którego długi kręgosłup i krótkie kończyny zwiększają ryzyko przeciążeń w obrębie kręgów i stawów. U tych psów częściej pojawiają się choroby kręgosłupa oraz ograniczenia ruchowe.

Choroby stawów to jeden z najczęstszych problemów w weterynarii

Najczęściej diagnozowaną chorobą układu ruchu u psów jest osteoartroza, czyli choroba zwyrodnieniowa stawów. Schorzenie to prowadzi do stopniowego uszkadzania chrząstki stawowej, przewlekłego stanu zapalnego oraz bólu podczas ruchu. Z czasem stawy tracą swoją elastyczność, a pies zaczyna poruszać się wolniej i mniej chętnie podejmuje aktywność fizyczną.

Badania weterynaryjne pokazują, że problem jest bardzo powszechny. W dużej analizie epidemiologicznej VetCompass Programme prowadzonej przez Royal Veterinary College w Londynie, obejmującej ponad 455 tysięcy psów leczonych w klinikach weterynaryjnych, wykazano, że osteoartroza należy do najczęściej diagnozowanych chorób układu ruchu u psów. Szacuje się, że objawy choroby zwyrodnieniowej stawów mogą występować u około 20 procent dorosłych psów, natomiast u starszych zwierząt zmiany zwyrodnieniowe wykrywa się znacznie częściej. W badaniach radiologicznych oznaki uszkodzenia chrząstki stawowej obserwuje się u około 35–40 procent psów, a w starszych grupach wiekowych odsetek ten może być jeszcze wyższy.

Choroba często zaczyna się od innych problemów ortopedycznych

W wielu przypadkach osteoartroza nie jest pierwszą chorobą, która pojawia się w stawie. Zwykle rozwija się jako następstwo wcześniejszych problemów ortopedycznych. Do najczęstszych należą dysplazja biodrowa, dysplazja stawu łokciowego, zwichnięcie rzepki oraz uszkodzenie więzadła krzyżowego kolana.

Każda z tych chorób prowadzi do zaburzenia prawidłowej biomechaniki stawu. Gdy elementy stawu nie pracują w naturalny sposób, chrząstka zaczyna się stopniowo ścierać. W efekcie pojawia się stan zapalny, który z czasem prowadzi do trwałych zmian zwyrodnieniowych i bólu podczas ruchu.

Dysplazja biodrowa jest jednym z najlepiej poznanych przykładów choroby o silnym podłożu genetycznym. Najczęściej diagnozuje się ją u psów dużych ras, takich jak labrador retriever, golden retriever czy owczarek niemiecki. W wyniku nieprawidłowego dopasowania elementów stawu biodrowego dochodzi do jego niestabilności, a z czasem do uszkodzenia chrząstki i rozwoju choroby zwyrodnieniowej.

Dlaczego duże psy chorują częściej

W praktyce weterynaryjnej problemy ze stawami częściej diagnozuje się u psów dużych i olbrzymich ras. Wynika to głównie z biomechaniki ruchu. Im większa masa ciała psa, tym większe obciążenie działające na stawy podczas chodzenia, biegania czy skakania.

Dlatego choroby takie jak dysplazja biodrowa czy uszkodzenie więzadła krzyżowego często pojawiają się u ras o dużej masie ciała. Wśród nich weterynarze najczęściej wymieniają labradory, golden retrievery, rottweilery, berneńskie psy pasterskie, mastify czy dogi niemieckie.

Znaczenie ma jednak nie tylko wielkość rasy, ale także masa ciała konkretnego psa. Weterynarze podkreślają, że nadwaga jest jednym z najważniejszych czynników przyspieszających rozwój chorób stawów. Każdy dodatkowy kilogram zwiększa nacisk na chrząstkę stawową i może przyspieszać procesy zwyrodnieniowe.

Małe psy również mają swoje problemy ortopedyczne

Nie oznacza to jednak, że małe rasy są całkowicie wolne od chorób stawów. U nich częściej pojawiają się inne schorzenia ortopedyczne. Jednym z najczęstszych schorzeń u małych ras jest zwichnięcie rzepki, polegające na jej przesuwaniu się poza naturalne położenie w stawie kolanowym.

Choroba ta jest szczególnie często diagnozowana u takich ras jak yorkshire terrier, pomeranian, chihuahua, maltańczyk czy pudel miniaturowy. U psów o wydłużonym tułowiu, takich jak jamnik czy basset hound, częściej pojawiają się natomiast problemy z kręgosłupem oraz przeciążeniem tylnych kończyn.

Pierwsze objawy choroby łatwo przeoczyć

Jednym z powodów, dla których choroby stawów są diagnozowane stosunkowo późno, jest sposób zachowania psów. Zwierzęta potrafią przez długi czas maskować ból, dlatego pierwsze objawy bywają bardzo subtelne.

Pies może mniej biegać, szybciej się męczyć albo unikać skakania na kanapę. Często wolniej wstaje po odpoczynku lub potrzebuje chwili, aby „rozruszać” łapy po spacerze. Dopiero z czasem pojawia się wyraźna kulawizna, sztywny chód czy trudności z wchodzeniem po schodach.

Co warto wiedzieć przed wyborem psa rasowego

Rasa psa, masa ciała, tempo wzrostu oraz styl życia mają duży wpływ na zdrowie układu ruchu. Dlatego przy wyborze psa rasowego coraz częściej zwraca się uwagę nie tylko na charakter zwierzęcia i jego potrzeby ruchowe, ale także na choroby, które w danej rasie występują częściej.

Świadomy wybór hodowli ma znaczenie. Podobnie jak odpowiednia dieta w okresie wzrostu i kontrola masy ciała psa. Dzięki temu można zmniejszyć ryzyko problemów ortopedycznych w przyszłości.

Źródła:

• O’Neill D.G. i wsp., VetCompass / Royal Veterinary College
• Anderson K.L. i wsp., Frontiers in Veterinary Science
• American College of Veterinary Surgeons (ACVS)
• PetMD