Wiewiórka wpatruje się w Ciebie? Naukowcy sprawdzili, dlaczego to robi

Wiewiórki żyjące w parkach i ogrodach regularnie spotykają ludzi. Nie każdy przechodzień stanowi dla nich jednakowe zagrożenie. Zwierzęta muszą zdecydować, czy mogą spokojnie szukać pożywienia, czy lepiej natychmiast uciekać.

Ucieczka kosztuje energię i przerywa codzienne czynności. Dlatego wiewiórkom opłaca się rozpoznawać sytuacje, w których człowiek rzeczywiście może stanowić zagrożenie.

Ciekawe obserwacje przeprowadzili polscy naukowcy w warszawskich Łazienkach Królewskich. Wyniki opublikowali w 2021 roku w czasopiśmie "Hystrix, the Italian Journal of Mammalogy". Badaniem objęto 12 wiewiórek pospolitych, których zachowanie obserwowano przez kilka miesięcy.

Zwierzęta wyposażono w nadajniki radiowe i obserwowano przez okres od dwóch do dziewięciu miesięcy. Badacze sprawdzali między innymi, gdzie wiewiórki spędzają czas i jak reagują na obecność spacerowiczów.

Okazało się, że poszczególne osobniki zachowywały się bardzo różnie. Niektóre chętnie przebywały na ziemi, podchodziły do ludzi i próbowały zdobyć od nich jedzenie. Inne częściej pozostawały na drzewach, zachowywały czujność lub uciekały.

U pięciu wiewiórek przeważały reakcje polegające na zbliżaniu się do ludzi lub przyjmowaniu pokarmu. U czterech dominowała czujność albo ucieczka, a pozostałe trzy wykazywały oba rodzaje zachowań.

Autorzy przypuszczają, że wiewiórki częściej przebywające na ziemi mogą mieć większe szanse na otrzymanie jedzenia od spacerowiczów. Różnice między zwierzętami mogą być związane z ich indywidualnymi cechami oraz konkurencją o pokarm.

Jeszcze bardziej wymowne wyniki przyniosło badanie wiewiórek szarych przeprowadzone w Nowym Jorku. Naukowcy opisali je w 2014 roku w czasopiśmie "Journal of Zoology".

Badacze sprawdzali, jak zwierzęta reagują na dwa sposoby zachowania przechodnia. W pierwszym przypadku człowiek szedł ścieżką i nie patrzył na wiewiórkę. W drugim schodził ze ścieżki, kierował się w jej stronę i na nią patrzył.

Gdy przechodzień pozostawał na ścieżce i nie patrzył na zwierzę, oddalało się zaledwie 5 proc. obserwowanych wiewiórek. Kiedy natomiast schodził ze ścieżki i kierował wzrok na wiewiórkę, oddalało się aż 90 proc.

Wyniki pokazały, że wiewiórki potrafią dostosowywać zachowanie do sposobu zbliżania się człowieka. Spokojny spacerowicz poruszający się przewidywalną trasą wywoływał znacznie słabszą reakcję niż osoba kierująca się bezpośrednio w stronę zwierzęcia.

Jeśli wiewiórka regularnie pojawia się w Twoim ogrodzie i spokojnie obserwuje Cię z drzewa, możliwe, że przywykła do obecności ludzi. Mogła nauczyć się, że człowiek przechodzący w pewnej odległości zwykle jej nie zagraża.

Nie świadczy to jednak o oswojeniu. Nawet wiewiórka, która często podchodzi do spacerowiczów, pozostaje dzikim zwierzęciem i może gwałtownie zareagować na niespodziewany ruch. Najlepiej obserwować ją z odległości, nie próbować dotykać ani zachęcać do jedzenia z ręki.

Kiedy więc następnym razem zauważysz wiewiórkę, która nieruchomo siedzi na gałęzi i patrzy w Twoją stronę, pamiętaj, że może właśnie oceniać sytuację. To, czy przejdziesz spokojnie obok, czy skierujesz się prosto ku niej, może mieć duży wpływ na jej zachowanie.