Niektóre nasze codzienne zachowania mogą go drażnić, niepokoić albo po prostu sprawiać, że będzie chciał się od nas odsunąć.
Nie oznacza to oczywiście, że każdy kot reaguje identycznie. Są zwierzęta, które uwielbiają być noszone, śpią przy włączonym telewizorze i nie przejmują się zmianami w domu. Inne potrzebują dużo spokoju i bardzo szybko pokazują, że mają dość. Warto więc patrzeć przede wszystkim na zachowanie własnego kota.
1. Przytulasz go wtedy, kiedy to ty masz na to ochotę
Kot wskakuje obok ciebie na kanapę, więc od razu bierzesz go na ręce i przyciągasz do siebie. Dla człowieka to naturalny sposób okazywania czułości. Dla kota nie zawsze.
Cats Protection zwraca uwagę, że nieodpowiednie lub narzucone głaskanie i trzymanie może być dla kota przytłaczające. Zwierzę powinno mieć możliwość odejścia, kiedy chce.
Jeśli więc kot zaczyna się wyrywać, odwraca głowę albo próbuje zejść z kolan, pozwól mu odejść. To nie oznacza, że cię nie lubi. Po prostu na tę chwilę kontaktu ma już wystarczająco.
2. Głaszczesz jeszcze chwilę, choć kot już mówi "dość"
Nie zawsze od razu pojawia się syczenie czy ugryzienie. Sygnały mogą być znacznie subtelniejsze.
Kot może zacząć nerwowo poruszać końcówką ogona, napinać ciało, odwracać głowę w stronę twojej ręki albo odsuwać uszy. Dopiero jeśli te sygnały zostaną zignorowane, może spróbować pacnąć łapą lub ugryźć.
Dlatego czasem lepiej zakończyć głaskanie chwilę wcześniej, niż czekać, aż kot zrobi to za ciebie. RSPCA podkreśla, że kocia mowa ciała bywa subtelna i warto obserwować jednocześnie oczy, uszy, ogon oraz postawę zwierzęcia.
3. Odkładasz sprzątanie kuwety na później
Dla nas kocia kuweta może jeszcze wyglądać całkiem dobrze. Kot może mieć inne zdanie.
Koty są bardzo wymagające, jeśli chodzi o miejsce, w którym załatwiają potrzeby. RSPCA zaleca usuwanie zabrudzeń codziennie, a Cats Protection zwraca uwagę, że niektóre koty mogą unikać kuwety, dopóki nie zostanie z niej usunięty mocz lub kał.
Znaczenie ma również miejsce. Kuweta ustawiona obok pralki, w głośnym korytarzu albo tam, gdzie ciągle ktoś przechodzi, może nie dawać kotu potrzebnego spokoju.
Jeżeli kot nagle zaczyna załatwiać się poza kuwetą, nie zakładaj, że robi to "na złość". Przyczyną może być stres, problem z kuwetą, ale także choroba. Przy nagłej zmianie zachowania warto skonsultować kota z weterynarzem.
4. Kupujesz pachnący żwirek, żeby w domu było przyjemniej
Cytrusowy, lawendowy albo "świeża bryza" — dla człowieka brzmi zachęcająco. Dla kociego nosa już niekoniecznie.
RSPCA ostrzega, że silnie pachnące środki do czyszczenia oraz perfumowane żwirki mogą zniechęcać kota do korzystania z kuwety.
Podobny problem mogą powodować intensywne odświeżacze, detergenty czy perfumy. Cats Protection wskazuje, że wiele kotów nie lubi mocnych zapachów i zaleca ostrożność również przy stosowaniu intensywnie pachnących środków w pobliżu ich posłań.
Dla nas "czysto" bardzo często oznacza "ładnie pachnie". Dla kota ważniejsze może być po prostu to, żeby było czysto i znajomo.
5. Pierzesz wszystkie jego koce i posłania jednocześnie
Robisz generalne porządki: koc do pralki, posłanie do prania, poduszka również. Wszystko wraca świeże i pachnące.
Tyle że kot w dużym stopniu poznaje swoje otoczenie właśnie po zapachu. Znajome zapachy mogą dawać mu poczucie bezpieczeństwa. Cats Protection zaleca nawet zabieranie znajomych koców i posłań podczas przeprowadzki czy podróży, ponieważ mogą pomagać kotu spokojniej odnaleźć się w nowym miejscu.
Nie oznacza to, że nie należy prać kocich rzeczy. Oczywiście należy. Jeżeli jednak kot jest szczególnie wrażliwy na zmiany, można nie wymieniać wszystkiego jednocześnie. Zostawienie jednego znajomo pachnącego koca może sprawić, że jego świat nie zmieni się w ciągu jednego dnia nie do poznania.
6. Przestawiasz jego rzeczy, bo tak jest wygodniej
Miska dla kota bardziej pasuje przy ścianie, kuwetę można schować do łazienki, a legowisko przesunąć na drugą stronę pokoju.
Dla człowieka to drobiazg. Dla części kotów zmiana dobrze znanego otoczenia może być źródłem stresu. Cats Protection wskazuje, że koty dobrze czują się przy przewidywalnej rutynie, a zmiany środowiska mogą je niepokoić.
Jeżeli musisz coś zmienić, szczególnie w przypadku wrażliwego kota, lepiej robić to stopniowo. Nową kuwetę można na przykład najpierw dostawić, zamiast od razu zabierać starą.
7. Stawiasz jedzenie, wodę i kuwetę blisko siebie
Dla człowieka to praktyczne — cały "kącik kota" znajduje się w jednym miejscu. Kot może jednak preferować zupełnie inny układ.
Cats Protection zaleca oddzielenie miski z jedzeniem od wody, a obie powinny znajdować się możliwie daleko od kuwety.
Warto też przyjrzeć się samej misce. Wąskie i głębokie naczynie może sprawiać, że wibrysy podczas jedzenia lub picia stale dotykają jego ścianek. Cats Protection wskazuje, że wiele kotów preferuje szersze naczynia, w których wąsy nie ocierają się o brzegi.
Czasem więc wystarczy rozstawić miski w różnych miejscach, żeby kot czuł się przy nich znacznie swobodniej.
8. Hałasujesz, zakładając, że kot się przyzwyczaił
Odkurzacz, suszarka, głośna muzyka, remont za ścianą — kot mieszkający z nami od lat może znać te dźwięki, ale nie oznacza to, że są dla niego obojętne.
Cats Protection wymienia nadmierny hałas wśród czynników, które mogą wywoływać u kota stres. Szczególnie trudne są sytuacje, w których zwierzę nie ma gdzie się wycofać.
Nie musisz oczywiście przestać odkurzać mieszkania. Warto jednak zapewnić kotu spokojne miejsce, do którego może pójść, kiedy w domu robi się głośno.
9. Nie pozwalasz mu się schować, bo przecież "nic się nie dzieje"
Przychodzą goście, a kot znika pod łóżkiem. Wyciągasz go, żeby zobaczył, że nie ma się czego bać.
To może dać dokładnie odwrotny efekt.
Dla kota możliwość ukrycia się jest jednym ze sposobów radzenia sobie z sytuacją, którą uważa za niebezpieczną lub stresującą. Cats Protection zaleca zapewnienie kotom kryjówek oraz miejsc położonych wysoko, z których mogą obserwować otoczenie i wycofać się z kontaktu.
Jeżeli kot chowa się przed gośćmi, nie wyciągaj go na siłę. Niech sam zdecyduje, czy i kiedy chce wyjść.
Kot nie powie "zostaw mnie". Ale potrafi to pokazać
Najważniejsze jest obserwowanie konkretnego zwierzęcia. Jeden kot będzie domagał się noszenia na rękach, podczas gdy drugi zaakceptuje najwyżej kilka ruchów dłoni po głowie. Nie chodzi więc o stworzenie listy rzeczy "zakazanych", ale o danie kotu wyboru.
Zwróć uwagę, czy podczas kontaktu jego ciało pozostaje rozluźnione. Jeśli odchodzi, zaczyna się chować, nerwowo porusza ogonem, syczy albo nagle unika miejsc, które wcześniej lubił, warto zastanowić się, co się zmieniło.
A jeśli pojawia się nagła i wyraźna zmiana zachowania — kot przestaje jeść, załatwia się poza kuwetą, nadmiernie się wylizuje, staje się agresywny albo długo się ukrywa — nie zakładaj od razu, że jest obrażony. Podobne zachowania mogą mieć również podłoże zdrowotne i wtedy pierwszym krokiem powinna być konsultacja z weterynarzem.