Śmiech nie jest zarezerwowany wyłącznie dla ludzi. Naukowcy opisali co najmniej 65 gatunków zwierząt, które podczas zabawy wydają dźwięki przypominające śmiech. Wśród nich znalazły się małpy człekokształtne, szczury, psy i ptaki. Nie oznacza to jednak, że zwierzęta mają takie samo poczucie humoru jak człowiek.
Które zwierzęta potrafią się śmiać? Naukowcy wskazali 65 gatunków
W przeglądzie badań z 2021 roku Sasha Winkler i Greg Bryant opisali wokalizacje związane z zabawą u co najmniej 65 gatunków zwierząt. Większość stanowiły ssaki, ale na liście znalazły się również trzy gatunki ptaków. U 28 gatunków badacze odnotowali takie odgłosy wyłącznie w kontekście zabawy.
Szczególnie zaskakujące są szczury. Podczas łaskotania i zabawy wydają ultradźwięki o częstotliwości około 50 kHz, których ludzkie ucho nie słyszy. Z kolei nowozelandzkie papugi kea wydają charakterystyczne odgłosy, które mogą zachęcać inne osobniki do wspólnej zabawy.
Małpy śmieją się podobnie do ludzi. Badanie ujawniło podobieństwa
W badaniu "Rhythm and timing in laughter reveal that human vocal plasticity falls on a hominid continuum", opublikowanym w 2026 roku w czasopiśmie "Communications Biology", naukowcy przeanalizowali 140 sekwencji śmiechu 13 małp człekokształtnych i czworga dzieci. Odkryli podobieństwa w rytmie odgłosów wydawanych podczas zabawy i łaskotania. Szympansy i bonobo śmiały się szybciej niż goryle i orangutany, a najszybszy i najbardziej zróżnicowany rytm śmiechu zaobserwowano u ludzi.
Zdaniem badaczy podobieństwa te mogą wskazywać na wspólne ewolucyjne korzenie śmiechu sprzed około 15 milionów lat. Ludzki śmiech wyróżnia jednak większa elastyczność i zdolność dostosowywania dźwięków do sytuacji.
Dlaczego małpy człekokształtne śmieją się podobnie do ludzi?
Śmiech nie jest cechą charakterystyczną wyłącznie dla człowieka. Szympansy, bonobo, goryle i orangutany również wydają charakterystyczne odgłosy podczas zabawy, szczególnie gdy są łaskotane. Choć ich śmiech brzmi inaczej niż ludzki, naukowcy dostrzegli podobieństwa w rytmie i sposobie tworzenia kolejnych dźwięków.
Różnice między gatunkami mogą wiele powiedzieć o ewolucji komunikacji głosowej. Szympansy i bonobo wydają odgłosy śmiechu w szybszym tempie niż goryle i orangutany. U ludzi rytm jest jeszcze bardziej zróżnicowany, co może mieć związek z większą kontrolą nad wydawanymi dźwiękami.
Badacze przypuszczają, że zdolność do elastycznego kształtowania śmiechu rozwijała się stopniowo u naszych ewolucyjnych przodków. Ludzki śmiech nie pojawił się więc całkowicie od podstaw, lecz prawdopodobnie wywodzi się z zachowań obecnych już u wspólnych przodków ludzi i innych małp człekokształtnych.
Czy pies też potrafi się śmiać?
U psów za odpowiednik śmiechu uznaje się charakterystyczne dyszenie pojawiające się podczas zabawy. Nie każde dyszenie świadczy jednak o radości. Podobne odgłosy mogą towarzyszyć również stresowi, bólowi lub przegrzaniu. Dlatego oceniając samopoczucie psa, warto obserwować nie tylko wydawane dźwięki, ale również jego zachowanie i okoliczności, w których się pojawiają.
Źródła: National Geographic, Discover Wildlife, Animalso, IERE, Animals Around The Globe.
