Sam napis na opakowaniu nie mówi jeszcze, czy dana karma będzie najlepszym wyborem dla konkretnego kota.
Autorzy przeglądu "What Goes in the Bowl? Evidence-Based Nutrition for Ageing Domestic Cats" zwracają uwagę, że wraz z wydłużaniem życia kotów coraz większego znaczenia nabiera żywienie w starszym wieku. Problem w tym, że wciąż brakuje współczesnych, solidnych badań, które pozwalałyby dokładnie określić potrzeby zdrowych kotów seniorów i kotów geriatrycznych.
Nie ma też osobnego, powszechnie przyjętego zestawu norm żywieniowych, który określałby skład karmy wyłącznie dlatego, że jest przeznaczona dla kota seniora. W praktyce producenci mogą więc tworzyć bardzo różne receptury i oznaczać je jako "senior", "mature" czy "7+".
W tym artykule:
Karma "senior" nie zawsze oznacza zupełnie inny skład
To ważne, ponieważ opiekun może odnieść wrażenie, że karma przeznaczona dla starszego kota musi znacząco różnić się od standardowej karmy dla dorosłego zwierzęcia. Nie zawsze tak jest.
Pokazało to także badanie "Comparison of guaranteed analyses and nutrient profiles of commercial cat foods marketed for senior cats and adult maintenance cats", opublikowane w 2021 r. w "Journal of Feline Medicine and Surgery". Porównano w nim 31 komercyjnych karm dla kotów seniorów z 59 karmami dla dorosłych kotów. Analiza wykazała dużą zmienność składu produktów oznaczonych jako "senior". Nie tworzyły one jednej, wyraźnie odrębnej kategorii żywieniowej, a różnice pomiędzy poszczególnymi karmami były znaczne.
Nie oznacza to, że karmy dla seniorów są niepotrzebne albo gorsze. Oznacza natomiast, że sam napis z przodu opakowania nie wystarczy, aby ocenić, czy produkt odpowiada potrzebom konkretnego zwierzęcia.
Starszy kot nadal potrzebuje białka
Jednym z najważniejszych tematów poruszanych przy żywieniu starszych kotów jest białko. Kot jest bezwzględnym mięsożercą, dlatego odpowiednia jego ilość ma znaczenie przez całe życie.
W starszym wieku szczególnie ważne staje się utrzymanie masy mięśniowej. Kot może stopniowo tracić mięśnie nawet wtedy, gdy jego całkowita masa ciała nie zmienia się bardzo wyraźnie. Dlatego automatyczne ograniczanie białka tylko dlatego, że zwierzę osiągnęło określony wiek, nie jest dobrym rozwiązaniem.
Jednocześnie naukowcy podkreślają, że optymalne zapotrzebowanie na białko i poszczególne aminokwasy u zdrowych starszych kotów nadal nie zostało dokładnie ustalone. Dietę trzeba więc dopasować do konkretnego zwierzęcia, a nie wyłącznie do jego wieku.
Inne potrzeby może mieć zdrowy i aktywny kot senior, inne zwierzę z nadwagą, a jeszcze inne kot, który zaczął tracić mięśnie albo cierpi na chorobę przewlekłą.
Czy zdrowy senior musi zmieniać karmę?
Nie zawsze. Sam wiek nie oznacza jeszcze, że kot potrzebuje zupełnie innej diety.
Jeżeli starsze zwierzę ma prawidłową masę ciała, dobry apetyt, zachowaną masę mięśniową, dobrze toleruje dotychczasową pełnoporcjową karmę i nie ma choroby wymagającej specjalnego żywienia, zmiana produktu wyłącznie dlatego, że kot przekroczył umowną granicę wieku senioralnego, nie musi być konieczna.
Znacznie ważniejsze jest obserwowanie tego, jak zmienia się sam kot. U seniora warto zwrócić uwagę na niezamierzone chudnięcie, zanik mięśni w okolicy kręgosłupa i bioder, pogorszenie apetytu, trudności z gryzieniem, częstsze wymioty, problemy z wypróżnianiem czy wyraźną zmianę ilości wypijanej wody.
Takich objawów nie powinno się automatycznie tłumaczyć starością. Mogą być pierwszym sygnałem problemu zdrowotnego.
Karma "senior" to nie to samo co dieta nerkowa
To rozróżnienie jest szczególnie ważne, ponieważ przewlekła choroba nerek występuje częściej u starszych kotów. Nie oznacza to jednak, że każdy senior powinien profilaktycznie dostawać dietę przeznaczoną dla zwierząt z chorobą nerek.
Karma typu renal to dieta weterynaryjna przeznaczona dla kotów z określonymi problemami zdrowotnymi, przede wszystkim z przewlekłą chorobą nerek. Ma odpowiednio zmodyfikowany skład, m.in. pod względem zawartości fosforu, dlatego nie powinna być traktowana jako zwykła karma dla każdego starszego kota. Sam wiek nie jest wskazaniem do jej stosowania.
Jeżeli u kota rozpoznano przewlekłą chorobę nerek, sposób żywienia powinien być ustalany na podstawie stanu zwierzęcia, wyników badań i zaleceń lekarza weterynarii.
Na co patrzeć przy wyborze karmy dla starszego kota?
Najważniejsze jest to, czy karma jest pełnoporcjowa i czy odpowiada potrzebom konkretnego zwierzęcia. Znaczenie ma nie tylko wiek kota, ale także masa ciała, kondycja mięśniowa, aktywność, apetyt, stan uzębienia i ewentualne choroby przewlekłe.
Warto również obserwować, czy kot chętnie je dany produkt i czy utrzymuje na nim stabilną masę ciała. U starszych zwierząt szczególne znaczenie ma regularne ważenie, ponieważ stopniowe chudnięcie może być łatwe do przeoczenia.
Nie ma więc jednej karmy, która będzie najlepsza dla każdego kota seniora. U jednego zwierzęcia dobrze sprawdzi się dotychczasowa pełnoporcjowa karma dla dorosłych kotów, u innego potrzebna będzie zmiana kaloryczności lub konsystencji, a u kota z chorobą przewlekłą — dieta dobrana do konkretnego problemu.
Napis "senior" na opakowaniu karmy to dopiero początek
Nowy przegląd nie pokazuje, że karmy dla starszych kotów są zbędne. Określenie "senior" na etykiecie nie gwarantuje jednego, określonego profilu żywieniowego i nie zastępuje oceny rzeczywistych potrzeb zwierzęcia.
U starszego kota ważniejsze od samej liczby lat są jego masa ciała, mięśnie, apetyt, aktywność i stan zdrowia. Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy dotychczasowa dieta nadal mu służy, czy potrzebuje zmiany.