Koty wykorzystują mocz do komunikacji zapachowej. Pozostawiony ślad może jednak z czasem zmieniać zapach, ponieważ część tworzących go substancji jest lotna. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy w moczu istnieje trwalszy element, który pozwala zachować charakterystyczną dla danego zwierzęcia informację chemiczną.
Zobacz także: Dlaczego Twój kot sika w domu? Co chce Ci przekazać?
Każdy kot zostawia charakterystyczny profil chemiczny
Badacze zidentyfikowali w moczu kotów 13 rozgałęzionych kwasów tłuszczowych, określanych jako BFA. Kluczowa okazała się nie tylko ich obecność, ale również proporcje poszczególnych związków.
Profile różniły się między kotami, a u tego samego zwierzęcia pozostawały stosunkowo stabilne w próbkach pobieranych w różnym czasie. Badacze sprawdzili również, co dzieje się z moczem już po jego pozostawieniu. Charakterystyczny profil BFA pozostawał względnie stabilny przez co najmniej 24 godziny w temperaturze 25°C.
To istotne w przypadku komunikacji zapachowej. Kot nie musi przecież znajdować się obok drugiego zwierzęcia w chwili pozostawienia przez nie moczu. Ślad może zostać znaleziony znacznie później.
Koty zauważały, gdy zmieniał się chemiczny profil
Naukowcy nie poprzestali na analizie laboratoryjnej. Sprawdzili również, czy różnice między profilami BFA mają znaczenie dla samych kotów.
Zwierzęta najpierw przyzwyczajano do określonej próbki. Gdy badacze zmieniali pochodzącą od innego kota część zawierającą BFA, zainteresowanie zapachem ponownie rosło. Koty dłużej obwąchiwały zmienioną próbkę.
Eksperyment wskazuje, że koty potrafią wykrywać różnice pomiędzy profilami BFA pochodzącymi od różnych osobników. Nie oznacza to jeszcze, że na podstawie tych 13 związków kot świadomie rozpoznaje konkretnego osobnika. Wyniki pokazują jednak, że różnice chemiczne są dla zwierząt wyczuwalne.
Badacze przeprowadzili także doświadczenia z próbkami moczu. Koty stopniowo traciły zainteresowanie wielokrotnie prezentowanym zapachem, ale ponownie zwracały uwagę na nową próbkę. Wyniki wskazywały również, że wcześniej poznany zapach moczu może być pamiętany przez długi czas.
Źródło chemicznego śladu znaleziono w nerkach
Badacze znaleźli BFA również w kroplach lipidowych znajdujących się w nerkach kotów. Struktury te zawierały lipidy bogate w rozgałęzione kwasy tłuszczowe.
Autorzy proponują, że taki magazyn może pomagać utrzymywać stosunkowo stabilny profil związków, które ostatecznie pojawiają się w moczu. Mogłoby to tłumaczyć, dlaczego charakterystyczne proporcje BFA nie zmieniają się gwałtownie.
Podobne związki występują również u innych przedstawicieli rodziny kotowatych. Odkrycie może więc pomóc lepiej zrozumieć komunikację chemiczną nie tylko kotów domowych.
Kiedy kot zatrzymuje się przy miejscu oznaczonym moczem przez inne zwierzę i długo je obwąchuje, nie reaguje jedynie na intensywność zapachu. Badanie pokazuje, że w moczu znajdują się charakterystyczne profile chemiczne różniące się między kotami, a zwierzęta są w stanie te różnice wykryć.
Źródła:
- Current Biology, 2026 – badanie nad BFA i chemiczną indywidualnością kotów
- Iwate University / ScienceDaily – omówienie wyników badania
Czytaj także: Rak pęcherza u kota łatwo pomylić z zapaleniem. Tych objawów nie wolno lekceważyć
