Taka zmiana może być jednym z sygnałów bólu lub problemów z poruszaniem. Kot wcale nie musi przy tym wyraźnie kuleć.
Kot nie chce skakać? Ważna jest zmiana jego zachowania
Nie każdy kot z wiekiem będzie tak samo aktywny jak kilka lat wcześniej. Warto jednak zwrócić uwagę, jeśli zmienia coś, co do tej pory robił bez problemu.
Kot, który zawsze spał na parapecie, może zacząć wybierać fotel stojący niżej. Zamiast od razu wskoczyć na kanapę, długo się do tego przymierza albo najpierw wchodzi na krzesło czy inny mebel. Czasem nadal dociera w swoje ulubione miejsce, ale robi to zupełnie inaczej niż wcześniej.
Problem może być widoczny również przy zeskakiwaniu. International Cat Care wymienia wśród oznak bólu mięśni i stawów niechęć lub trudności zarówno przy wskakiwaniu, jak i zeskakiwaniu z wysokości. Kot może też wolniej chodzić po schodach albo być sztywniejszy po śnie i dłuższym odpoczynku.
Kot może odczuwać ból, chociaż nie kuleje
To jedna z przyczyn, dla których problemy ze stawami u kotów łatwo przeoczyć. Cats Protection podkreśla, że koty dobrze ukrywają oznaki bólu związanego z chorobą zwyrodnieniową stawów i w przeciwieństwie do psów często nie zaczynają wyraźnie kuleć.
Zmiany bywają znacznie subtelniejsze. Kot może mniej chętnie skakać i się wspinać, więcej odpoczywać, ograniczyć zabawę albo po wstaniu poruszać się sztywno. Z czasem opiekun przyzwyczaja się do nowego zachowania i może uznać, że zwierzę po prostu zrobiło się spokojniejsze.
Niechęć do skakania nie oznacza jednak automatycznie choroby zwyrodnieniowej stawów. Ból i ograniczenie ruchu mogą mieć różne przyczyny, dlatego na podstawie samego zachowania nie można postawić rozpoznania.
U starszych kotów zmiany w stawach są bardzo częste
Problemy ze stawami stają się częstsze wraz z wiekiem. Według Cats Protection u około 90 proc. kotów powyżej 12. roku życia w badaniu RTG można wykryć pewien stopień zmian artretycznych.
Nie oznacza to jednak, że każdy kot ze zmianami widocznymi w RTG będzie miał wyraźne objawy. U jednego mogą pojawić się problemy ze skakaniem czy sztywność, u innego zmiany w zachowaniu będą znacznie trudniejsze do zauważenia.
Warto też pamiętać, że choroba zwyrodnieniowa stawów nie dotyczy wyłącznie bardzo starych kotów. Może występować również u młodszych zwierząt, między innymi w związku z wcześniejszym urazem.
Problem może być widoczny także przy kuwecie
Jeśli poruszanie zaczyna sprawiać kotu trudność, może to być widoczne nie tylko podczas skakania. Wysokie brzegi kuwety, które wcześniej nie stanowiły żadnej przeszkody, mogą stać się problemem.
Kot może dłużej przygotowywać się do wejścia, korzystać z kuwety w inny sposób albo zacząć załatwiać się poza nią. Oczywiście takie zachowanie może mieć wiele innych przyczyn i nie należy od razu przypisywać go bolącym stawom.
Warto natomiast spojrzeć na kilka codziennych czynności jednocześnie. Czy kot nadal swobodnie wchodzi po schodach? Czy bez wahania wskakuje na łóżko? Czy po odpoczynku porusza się tak jak wcześniej? Czy bez problemu wchodzi do kuwety?
Sierść też może podpowiedzieć, że coś się zmieniło
Kot, któremu trudniej się poruszać, może mieć również problem z dokładnym umyciem niektórych części ciała. Cats Protection wymienia trudności z pielęgnacją, szczególnie środkowej części grzbietu i okolicy ogona, wśród możliwych objawów choroby zwyrodnieniowej stawów.
International Cat Care wskazuje na rzadsze i krótsze mycie oraz pojawienie się skołtunionej, matowej lub gorzej wyglądającej sierści. U części kotów zmienia się również tolerancja na dotyk — zwierzę, które wcześniej lubiło głaskanie, może stać się bardziej drażliwe.
Dlatego nie warto oceniać sprawności starszego kota wyłącznie po tym, czy kuleje. Znacznie więcej może powiedzieć porównanie jego obecnych zachowań z tym, jak funkcjonował kilka miesięcy wcześniej.
Kot nagle przestał skakać? Nie zakładaj, że to starość
Stopniowe ograniczanie aktywności również warto omówić z lekarzem weterynarii, ale szczególnej uwagi wymaga nagła zmiana.
Jeśli kot do tej pory poruszał się normalnie, a nagle przestał wskakiwać, zaczął oszczędzać jedną łapę, ma wyraźne trudności z chodzeniem albo reaguje bólem na dotyk, nie należy czekać, aż problem sam minie. Przyczyną nie musi być choroba zwyrodnieniowa stawów.
Podczas wizyty pomocne może być nagranie kota w domu. Cats Protection zaleca nagranie jego zwykłego sposobu poruszania się, np. podczas chodzenia, zabawy, korzystania ze schodów oraz wskakiwania i zeskakiwania. Takie nagranie może pokazać lekarzowi zachowania, których kot nie zaprezentuje w gabinecie.
Ułatw starszemu kotu dostęp do ulubionych miejsc
Jeśli kot ma ograniczoną sprawność, niewielkie zmiany w mieszkaniu mogą ułatwić mu codzienne funkcjonowanie. Nie musi rezygnować z ulubionego parapetu tylko dlatego, że jeden wysoki skok stał się dla niego trudny.
Można ustawić stabilny stopień prowadzący na drapak dla kota, kanapę lub łóżko, wykorzystać rampę albo tak ustawić meble, aby kot mógł dostać się wyżej etapami. Przydatna może być też kuweta z niższym wejściem. Na śliskiej podłodze pomocne są dywaniki lub maty zapewniające łapom lepszą przyczepność.
Warto zwracać uwagę przede wszystkim na to, co zmieniło się w codziennym zachowaniu kota. Jeśli wcześniej bez wahania wskakiwał na parapet, a teraz wybiera niższe miejsca, szuka łatwiejszej drogi albo rezygnuje ze skoku, nie musi to być zwykły efekt starzenia. Taka zmiana może świadczyć o tym, że poruszanie sprawia mu ból lub stało się trudniejsze. Nie ignoruj takiej zmiany — kot może w ten sposób pokazywać, że potrzebuje pomocy.
Źródła
- Cats Protection, Arthritis in Cats: Signs, Treatment & Care.
- International Cat Care, Changes to the home environment for cats with muscle/joint pain or mobility problems: a guide for caregivers, 2024.
- Cornell Feline Health Center, The Special Needs of the Senior Cat.
