Dotyczyło dorosłych kotów niewychodzących lub mających tylko ograniczony dostęp do zewnątrz. Wszystkie wcześniej regularnie wykazywały zachowania związane z domaganiem się uwagi.
Naukowcy obserwowali 92 koty przez cztery tygodnie
Do końcowej analizy włączono 92 koty. Zwierzęta zostały losowo podzielone na dwie grupy.
W pierwszej, liczącej 48 kotów, opiekunowie korzystali ze zwykłych zabawek. W drugiej, obejmującej 44 koty, stosowano puzzle żywieniowe. To zabawki, z których kot musi sam wydobyć karmę, np. przesuwając element, obracając pojemnik albo wysuwając jedzenie łapą.
Przez cztery tygodnie opiekunowie oceniali, jak często ich koty:
- budzą ich w nocy,
- miauczą, aby zwrócić na siebie uwagę,
- trącają lub dotykają człowieka łapą,
- domagają się jedzenia,
- robią rzeczy, których opiekun próbuje im zabronić,
- zaczepiają człowieka w celu zabawy lub uzyskania uwagi.
Nocne pobudki zdarzały się rzadziej
Jednym z najbardziej czytelnych wyników dotyczył nocnego budzenia opiekunów przez koty.
Na początku badania robiło to 81 proc. kotów w grupie ze zwykłymi zabawkami i 93 proc. kotów w grupie puzzli żywieniowych. Po czterech tygodniach odsetek spadł do około 65 proc. w obu grupach.
W czasie badania zmniejszał się również ogólny poziom zachowań związanych z domaganiem się uwagi.
Nie wszystkie pojedyncze zachowania zmieniły się jednak w takim samym stopniu. Po zastosowaniu bardziej rygorystycznej analizy statystycznej część różnic przestała być jednoznaczna. Dlatego nie można powiedzieć, że zabawki ograniczyły każdy rodzaj miauczenia, proszenia o jedzenie czy zaczepiania.
Zwykłe zabawki wypadły podobnie jak puzzle na jedzenie
Naukowcy nie wykazali, aby puzzle żywieniowe działały wyraźnie lepiej od zwykłych zabawek.
To ważny wynik, bo puzzle na karmę często są polecane jako szczególnie wartościowy sposób urozmaicania życia kota. W tym badaniu obie grupy zmieniały się jednak podobnie.
Nie oznacza to, że oba rozwiązania są na pewno równie skuteczne. Badanie pokazało jedynie, że nie udało się wykazać istotnej różnicy między nimi.
Wniosek? Kot może korzystać nie tylko z drogich czy specjalistycznych akcesoriów. Znaczenie może mieć również regularna zabawa i większa liczba zajęć w ciągu dnia.
Dlaczego kot tak często domaga się uwagi?
Miauczenie, zaczepianie czy nocne budzenie nie zawsze oznaczają problem zdrowotny. Kot może próbować uzyskać jedzenie, kontakt z człowiekiem albo możliwość zabawy.
Szczególnie u zwierząt, które większość czasu spędzają w domu, ważne jest zapewnienie zajęć pozwalających realizować naturalne zachowania. Kot potrzebuje m.in. obserwowania, tropienia, gonienia, chwytania i manipulowania przedmiotami.
Jeżeli tych możliwości jest mało, może częściej szukać zajęcia u opiekuna. To jednak nie znaczy, że każde uporczywe miauczenie można tłumaczyć nudą.
Nagła zmiana zachowania wymaga uwagi
Jeżeli kot przez lata zachowywał się spokojnie, a nagle zaczął głośno miauczeć, budzić domowników lub stał się wyjątkowo niespokojny, warto poszukać przyczyny.
Zmiany zachowania mogą towarzyszyć m.in. bólowi, chorobom przewlekłym czy problemom związanym ze starzeniem. Dotyczy to szczególnie starszych kotów.
W takiej sytuacji samo kupienie kolejnej zabawki dla kota nie rozwiązuje problemu. Najpierw warto wykluczyć przyczynę zdrowotną.
Badanie ma ważne ograniczenie
W eksperymencie nie było grupy kotów, u których przez cztery tygodnie niczego nie zmieniono.
To oznacza, że nie można ze stuprocentową pewnością powiedzieć, że poprawę spowodowały właśnie zabawki albo puzzle z jedzeniem. Na wynik mógł wpływać także sam fakt, że opiekunowie zaczęli poświęcać kotom więcej uwagi i częściej obserwowali ich zachowanie.
Dodatkowo to właściciele oceniali, jak często pojawiają się poszczególne zachowania. Taka metoda zawsze niesie ryzyko subiektywnej oceny.
Mimo tych ograniczeń badanie pokazuje, że regularne urozmaicanie codziennego życia kota może być prostym sposobem wartym wypróbowania, jeśli zwierzę często miauczy, zaczepia lub domaga się uwagi.
Nie trzeba od razu kupować skomplikowanych akcesoriów. Zwykła zabawa, wprowadzona do codziennej rutyny i dopasowana do zainteresowań kota, może być dobrym pierwszym krokiem.
Źródło: Hoff i wsp., "Dealing with annoying cats: A randomised controlled trial of feeding-time enrichment to reduce attention-seeking feline behaviours", Applied Animal Behaviour Science, 2026, 300:107017, DOI: 10.1016/j.applanim.2026.107017.
