Co czuje pies, gdy go przytulamy? Wiele osób źle odczytuje ten gest

To zależy od psa. Nie ma jednej odpowiedzi, bo psy różnią się charakterem, doświadczeniami, poziomem zaufania do człowieka i wrażliwością na dotyk. Jeden pies spokojnie zostanie w objęciach opiekuna, drugi będzie tylko cierpliwie czekał, aż człowiek skończy, a trzeci od razu spróbuje się odsunąć.

Warto jednak pamiętać, że psy nie okazują sobie bliskości w taki sam sposób jak ludzie. Dla nas objęcie kogoś ramionami jest czymś naturalnym. Dla psa może to oznaczać unieruchomienie, nacisk na ciało i utratę kontroli nad sytuacją.

Dlatego pies może kochać swojego opiekuna, a jednocześnie nie lubić przytulania. To nie jest sprzeczność.

Pies przytulany przez człowieka może czuć spokój, jeśli zna tę osobę, ufa jej i sam szuka kontaktu. Może też czuć niepewność, dyskomfort albo stres, zwłaszcza gdy przytulenie jest nagłe, mocne albo trwa zbyt długo.

Najtrudniejsze dla wielu psów bywa obejmowanie za szyję, pochylanie się nad głową i zbliżanie twarzy do pyska. Człowiek widzi wtedy czułość. Pies może czuć, że ktoś zabiera mu przestrzeń.

Znaczenie ma też sytuacja. Pies może inaczej reagować w domu, a inaczej u weterynarza, przy gościach, przy dzieciach albo w hałaśliwym miejscu. Jeśli jest zmęczony, śpiący, chory albo obolały, jego cierpliwość może być dużo mniejsza.

Warto tu przywołać często cytowaną analizę Stanleya Corena, który ocenił 250 zdjęć psów obejmowanych przez ludzi i zauważył, że większość zwierząt pokazywała sygnały stresu. Nie było to klasyczne badanie naukowe, ale jego wnioski są zgodne z tym, na co zwracają uwagę behawioryści: pies może odbierać przytulenie jako ograniczenie ruchu. Nowsze badanie Walsh i współautorów z 2024 roku potwierdza, że ludzkie gesty czułości wobec psa, takie jak obejmowanie, całowanie czy przytrzymywanie, nie zawsze są dla zwierzęcia czytelne i komfortowe.

Nie oznacza to, że każdy pies nie znosi każdego przytulenia. Oznacza raczej, że ludzie często nie zauważają drobnych sygnałów wysyłanych przez psa. Patrzą na zdjęcie i widzą "słodki moment", a pies może w tym samym czasie mówić ciałem: "to dla mnie za dużo".

Pies rzadko od razu warczy. Zwykle najpierw pokazuje subtelniejsze sygnały. Problem w tym, że człowiek często uznaje je za przypadkowe albo zabawne.

Niepokoić powinno, gdy pies podczas przytulania:

• odwraca głowę od człowieka;
• oblizuje nos lub wargi, choć nie ma jedzenia;
• ziewa, mimo że nie jest śpiący;
• kładzie uszy po sobie;
• sztywnieje;
• pokazuje białka oczu;
• próbuje się odsunąć;
• nerwowo rozgląda się na boki;
• ma napięty, zamknięty pysk;
• przestaje swobodnie oddychać;
• warczy, kłapie pyskiem albo próbuje ugryźć.

Ważne jest całe ciało psa. Sam merdający ogon nie zawsze oznacza radość. Pies może merdać także z pobudzenia, napięcia albo niepewności.

Wielu opiekunów mówi: "ale mój pies sam się przytula". I często rzeczywiście tak jest. Pies może sam przychodzić, opierać się bokiem o nogę, kłaść głowę na kolanach, wciskać pysk pod rękę albo spać blisko człowieka.

To jednak nie zawsze jest to samo, co ludzkie przytulenie. Gdy pies sam wybiera kontakt, ma kontrolę. Może podejść, zostać, zmienić pozycję albo odejść. Gdy człowiek obejmuje go mocno ramionami, pies tej kontroli może już nie mieć.

Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: jeśli pies sam inicjuje bliskość i może w każdej chwili odejść, zwykle czuje się znacznie lepiej niż wtedy, gdy ktoś go przytrzymuje.

Pies, który dobrze czuje się przy człowieku, zwykle jest rozluźniony. Nie zastyga, nie odwraca głowy i nie próbuje się wycofać. Może sam przysuwać się bliżej, trącać rękę nosem albo wracać po kolejną porcję głaskania.

Dobrym sposobem jest prosty test. Pogłaszcz psa przez kilka sekund i przestań. Jeśli pies zostaje, przysuwa się albo prosi o więcej, kontakt prawdopodobnie jest dla niego przyjemny. Jeśli odchodzi, odwraca głowę albo zajmuje się czymś innym, lepiej nie naciskać.

To drobna rzecz, ale bardzo zmienia relację. Pies dostaje wybór, a człowiek uczy się patrzeć na jego reakcję, nie tylko na własną potrzebę okazania czułości.

Dzieci często przytulają psy bardzo intensywnie. Obejmują je za szyję, kładą głowę na grzbiecie, całują w pysk albo ściskają, bo chcą pokazać miłość. Dla dorosłych wygląda to uroczo, ale dla psa może być trudne.

Pies może długo znosić takie zachowanie, zwłaszcza jeśli jest łagodny i zna dziecko. To jednak nie znaczy, że jest zadowolony. Szczególnie ryzykowne jest przytulanie psa, który śpi, je, ma zabawkę, jest chory, starszy albo próbuje odejść.

Dziecko warto uczyć, że psa nie obejmuje się za szyję i nie przytrzymuje na siłę. Lepiej spokojnie pogłaskać go po boku, zrobić przerwę i zobaczyć, czy pies sam chce zostać blisko.

Pies nie potrzebuje mocnego ściskania, żeby czuć więź z człowiekiem. Często ważniejsze są dla niego spokojne, przewidywalne gesty. Dla wielu psów większą wartość ma wspólny spacer, zabawa, odpoczynek obok opiekuna albo delikatne głaskanie w miejscu, które naprawdę lubią.

Zamiast mocnego przytulania można wybrać:

• spokojne głaskanie po boku lub klatce piersiowej;
• drapanie za uchem, jeśli pies to lubi;
• wspólny spacer;
• zabawę węchową;
• spokojne siedzenie obok psa;
• nagradzanie spokojnego kontaktu;
• pozwolenie psu, by sam podszedł;
• krótkie przerwy w dotyku.

To nadal jest czułość. Tylko bardziej dopasowana do psa.

Nie zawsze. Jeśli pies sam przychodzi, opiera się o człowieka, jest rozluźniony i po przerwaniu kontaktu wraca po więcej, krótka, delikatna bliskość może być dla niego przyjemna. Problem zaczyna się wtedy, gdy człowiek zakłada, że każdy pies musi lubić przytulanie, bo "przecież to z miłości".

Najważniejsze jest to, żeby nie ignorować sygnałów. Jeśli pies sztywnieje, odwraca głowę, oblizuje się albo próbuje odejść, lepiej przestać. Najczulszym gestem w takiej chwili nie będzie mocniejsze przytulenie, ale danie psu przestrzeni.

Pies może czuć bezpieczeństwo, jeśli ufa człowiekowi i sam wybiera bliskość. Może też czuć napięcie, stres albo brak możliwości ucieczki, jeśli obejmowanie jest zbyt mocne, nagłe lub narzucone. To, że pies nie protestuje, nie zawsze oznacza, że jest szczęśliwy. Czasem po prostu próbuje przeczekać sytuację.

Dobry opiekun patrzy nie tylko na własne intencje, ale też na reakcję psa. Bo w relacji z psem miłość nie polega na tym, żeby robić wszystko po ludzku. Polega na tym, żeby zauważyć, co dla psa naprawdę jest komfortowe.

Przytulanie psa może być miłym gestem, ale tylko wtedy, gdy pies naprawdę dobrze się z tym czuje. Wiele psów lubi bliskość, lecz nie każdy zwierzak lubi mocne obejmowanie, pochylanie się nad głową i przytrzymywanie ciała. Jeśli pies sam podchodzi, jest rozluźniony i może odejść, kontakt buduje zaufanie. Jeśli jednak sztywnieje, odwraca głowę albo próbuje się wycofać, najlepiej uszanować jego granice.

Źródła: Psychology Today, Stanley Coren, "The Data Says ‘Don’t Hug the Dog!’"; Walsh E.A. i in., "Human-dog communication: How body language and non-verbal cues are key to clarity in dog directed play, petting and hugging behaviour by humans", Applied Animal Behaviour Science, 2024; PDSA, "5 things your dog is trying to tell you"; Dogs Trust, "Signs your dog is feeling anxious"; Dogs Trust, "How to Understand Your Dog’s Body Language"; Royal Kennel Club, "Anxiety in Dogs".