Oko psa łzawi po spacerze? Pod powieką może tkwić ciało obce

Zaczerwienienia nie należy automatycznie uznawać za zapalenie spojówek ani przeczekiwać przez kilka dni. Problemy z oczami potrafią rozwijać się szybko, a niewielkie zadrapanie bez odpowiedniego badania może pozostać niewidoczne.

Łzawienie nie jest osobną chorobą, lecz objawem. Łzy mogą pojawić się dlatego, że coś podrażnia powierzchnię oka, pies odczuwa ból albo odpływ łez został zaburzony. Jeżeli problem zaczął się nagle po spacerze i dotyczy tylko jednego oka, pod uwagę bierze się przede wszystkim miejscowe podrażnienie, ciało obce lub uraz. Nie pozwala to jednak samodzielnie rozpoznać przyczyny. Podobne zaczerwienienie może towarzyszyć zapaleniu spojówek, owrzodzeniu rogówki, zapaleniu wnętrza oka, suchemu oku, a nawet jaskrze.

Warto przyjrzeć się nie tylko barwie oka, lecz także zachowaniu psa. Niepokojące są częste mruganie, mrużenie lub całkowite zamykanie powiek, pocieranie pyska, unikanie światła i niechęć do dotyku w okolicy głowy. Takie reakcje zwykle wskazują na dyskomfort albo ból, nawet jeżeli samo zaczerwienienie wydaje się niewielkie.

Podczas spaceru do oka mogą dostać się pył, piasek, drobne fragmenty roślin lub nasiona traw. Ciało obce może zatrzymać się na powierzchni oka albo schować pod trzecią powieką. Pies zaczyna wtedy nagle łzawić, mrużyć oko, potrząsać głową lub intensywnie pocierać pysk. Szczególnie podejrzana jest sytuacja, gdy objawy pojawiają się bezpośrednio po bieganiu w wysokiej trawie lub zaroślach.

Nie należy jednak na siłę odciągać powiek ani próbować wyjmować drobiny pęsetą. Pies może gwałtownie poruszyć głową, a pozornie luźne źdźbło może być już wbite w tkankę. Samodzielna próba usunięcia zwiększa wtedy ryzyko uszkodzenia rogówki. Ciało obce znajdujące się pod powieką często można zobaczyć dopiero podczas dokładnego badania oka.

Rogówka to przezroczysta warstwa znajdująca się z przodu oka. Może zostać zadrapana przez trawę, gałązkę, piasek, pazur innego zwierzęcia albo intensywne pocieranie łapą. Powierzchowne uszkodzenie nie zawsze widać gołym okiem, ale pies może silnie mrużyć powieki, łzawić i unikać światła. Oko bywa zaczerwienione, a rogówka może z czasem stać się mętna lub niebieskawa.

Takie uszkodzenie może przekształcić się w owrzodzenie rogówki. Większość owrzodzeń u psów ma podłoże mechaniczne, związane między innymi z urazem lub ciałem obcym. Bakterie mogą dodatkowo pogorszyć stan zmiany, a głębokie owrzodzenie zagraża ciągłości gałki ocznej. Dlatego pies zamykający oko z bólu nie powinien czekać na wizytę przez kilka dni.

Gdy jednocześnie łzawią i czerwienieją oba oczy, przyczyną może być kontakt z kurzem, dymem, wiatrem, pyłkami albo innym czynnikiem drażniącym. Alergie skórne również mogą powodować świąd i zaczerwienienie okolicy oczu. Nie oznacza to jednak, że każde obustronne łzawienie jest alergią, podobnie jak objaw dotyczący jednego oka nie zawsze wynika z urazu.

Zapalenie spojówek może powodować zaczerwienienie, obrzęk, wydzielinę, nadmierne mruganie i mrużenie oczu. Sam wygląd spojówki zwykle nie wystarcza jednak do ustalenia przyczyny. Lekarz musi sprawdzić, czy pod objawami nie kryją się ciało obce, uszkodzenie rogówki, problem z powiekami, zaburzenie produkcji łez albo inna choroba oka.

Przezroczyste łzy często pojawiają się przy podrażnieniu lub bólu. Gęsta, śluzowa albo żółtozielona wydzielina może towarzyszyć zapaleniu spojówek, suchemu oku lub zakażeniu, ale jej kolor nie mówi jeszcze, jaki lek będzie potrzebny. Szczególnie przy suchym oku wydzielina może być gęsta i żółtawa, ponieważ w filmie łzowym brakuje wodnistej części.

Niewielka ilość zaschniętej wydzieliny w kąciku oka po śnie może być normalna. Ciągłe łzawienie, mokra sierść pod okiem, lepka wydzielina albo narastające zaczerwienienie nie powinny być jednak uznawane za zwykłe "śpiochy".

Silnie zaczerwienione, bolesne i zamknięte oko może wskazywać również na zapalenie błony naczyniowej albo jaskrę. Przy jaskrze rośnie ciśnienie wewnątrz gałki ocznej, co powoduje bardzo silny ból i może szybko prowadzić do utraty wzroku. Oko może wydawać się mętne, większe niż drugie, a źrenica może reagować inaczej na światło.

Problemem może być także nieprawidłowe ułożenie powieki lub rzęsa ocierająca o powierzchnię oka. Powtarzające się łzawienie, zaczerwienienie i mrużenie nie zawsze mają więc związek z tym, co wydarzyło się podczas ostatniego spaceru. Spacer mógł jedynie nasilić trwające już podrażnienie.

Mopsy, buldogi francuskie, shih tzu i inne psy o krótkiej kufie mają bardziej odsłonięte gałki oczne i mogą nie domykać powiek tak skutecznie jak psy o dłuższym pysku. Zwiększa to podatność powierzchni oka na wysychanie, urazy i owrzodzenia. Nawet łagodne zaczerwienienie, pocieranie oka lub częstsze mruganie u takiego psa warto potraktować poważnie.

Nie oznacza to, że u każdej rasy krótkoczaszkowej rozwinie się choroba oka. Budowa pyska sprawia jednak, że objawy mogą postępować szybciej, a zadrapanie łatwiej przeoczyć pod fałdem skóry lub w kąciku oka.

Do czerwonego oka nie należy wkraplać przypadkowych preparatów dla ludzi, naparu z rumianku ani leków pozostałych po wcześniejszej chorobie. Nie wszystkie ludzkie krople nawilżające są odpowiednie dla psów, a preparat dobrany do innego problemu może zaszkodzić. Szczególnie niebezpieczne może być zastosowanie kropli zawierających steroid, jeżeli na rogówce znajduje się owrzodzenie. Kortykosteroidy są w takiej sytuacji przeciwwskazane.

Nie należy również zakładać, że antybiotyk rozwiąże każdy problem. Zaczerwienienie może wynikać z urazu, alergii, nieprawidłowej budowy powiek, suchego oka lub podwyższonego ciśnienia, a nie z infekcji bakteryjnej. Niewłaściwe krople mogą zamaskować objawy i opóźnić rozpoznanie.

Wydzielinę znajdującą się na sierści wokół oka można ostrożnie zmiękczyć czystym gazikiem zwilżonym letnią wodą, bez pocierania powierzchni gałki ocznej. Sterylne płyny przeznaczone do płukania oczu mogą usuwać luźne zanieczyszczenia, ale nawet takie preparaty najlepiej stosować po konsultacji z lecznicą. Nie należy płukać oka pod ciśnieniem ani próbować wypchnąć widocznego, wbitego przedmiotu.

Inaczej należy postąpić, gdy do oka dostał się detergent lub inna drażniąca substancja chemiczna. Wtedy liczy się natychmiastowe, obfite płukanie wodą albo solą fizjologiczną przez co najmniej kilkanaście minut, a następnie pilny kontakt z weterynarzem. Rogówkę trzeba później zbadać pod kątem oparzenia i owrzodzenia.

Do czasu wizyty warto uniemożliwić psu pocieranie oka łapą lub o meble. Intensywne drapanie może pogłębić niewielkie zadrapanie, dlatego czasem potrzebny jest kołnierz ochronny.

Podczas badania lekarz sprawdza powieki, spojówki, rogówkę, źrenice i wnętrze oka. Może zastosować fluoresceinę, czyli barwnik pozwalający uwidocznić zadrapanie lub owrzodzenie rogówki. Powierzchowne uszkodzenia często stają się wyraźne dopiero po takim teście.

W zależności od objawów weterynarz może również zmierzyć produkcję łez oraz ciśnienie wewnątrz oka. Dzięki temu można odróżnić między innymi suche oko, uraz rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie błony naczyniowej i jaskrę. Dopiero po ustaleniu przyczyny dobiera się odpowiednie krople lub maść.

Pilnej konsultacji wymaga sytuacja, w której pies nie otwiera oka, mocno je mruży, wyraźnie cierpi lub nie pozwala dotknąć głowy. Nie należy czekać również wtedy, gdy rogówka stała się mętna, niebieskawa albo pojawiła się na niej plamka, zagłębienie lub widoczny przedmiot. Alarmujące są nierówne źrenice, nagłe pogorszenie widzenia, obrzęk gałki ocznej, krew, uraz pazurem lub gałęzią oraz szybko nasilająca się wydzielina.

Nawet gdy pies nadal zachowuje się normalnie, utrzymujące się łzawienie i zaczerwienienie powinny zostać skonsultowane. Oko może wyglądać jedynie na lekko podrażnione, a mimo to na rogówce może znajdować się bolesne zadrapanie. Przy problemach okulistycznych szybkie rozpoznanie ma znaczenie nie tylko dla komfortu psa, lecz także dla ochrony jego wzroku.