Jak rozpoznać, czy kot jest chory? Objawy, których nie wolno ignorować

Najczęściej po zmianie. To ważne, bo każdy kot ma swój rytm dnia, ulubione miejsca i typowy sposób kontaktu z domownikami. Jeden kot jest bardzo towarzyski, inny trzyma dystans. Jeden je od razu po podaniu karmy, drugi podchodzi do miski kilka razy.

Niepokój powinno wzbudzić to, co odbiega od normy dla konkretnego zwierzęcia. Jeśli kot nagle przestaje przychodzić do człowieka, śpi w ukryciu, traci apetyt, więcej pije, częściej chodzi do kuwety albo reaguje bólem na dotyk, nie warto tłumaczyć tego wyłącznie humorem.

Z kotem może być coś nie tak, gdy pojawia się:

• nagła apatia;
• chowanie się;
• brak apetytu;
• wyraźnie większe pragnienie;
• częstsze oddawanie moczu;
• sikanie poza kuwetą;
• wymioty;
• biegunka lub zaparcia;
• chudnięcie;
• matowa, zaniedbana sierść;
• nieprzyjemny zapach z pyszczka;
• ślinienie;
• kulawizna;
• trudność ze wskakiwaniem;
• kaszel, kichanie lub duszność;
• nietypowe miauczenie;
• agresja przy dotyku.

Pojedynczy objaw nie zawsze oznacza poważną chorobę. Ale jeśli objawy się powtarzają, nasilają albo występują razem, lepiej nie czekać.

Chory kot często zachowuje się ciszej niż zwykle. Może ograniczać kontakt, unikać zabawy i wybierać miejsca, w których nikt go nie dotyka. Niektóre koty przeciwnie — stają się bardziej niespokojne, chodzą za opiekunem, miauczą, nie mogą znaleźć sobie miejsca albo reagują nerwowo na zwykłe sytuacje.

U wielu kotów pierwszym sygnałem choroby jest wycofanie. Zwierzę, które dotąd spało na kanapie, nagle wybiera szafę, przestrzeń pod łóżkiem albo ciemny kąt. Kot, który lubił głaskanie, może zacząć odsuwać się od ręki. Ten, który wskakiwał na parapet, może nagle wybierać niższe miejsca.

Niepokojące są zwłaszcza sytuacje, gdy kot:

• nie wita domowników tak jak zwykle;
• nie reaguje na ulubione przysmaki;
• przestaje się bawić;
• nie chce być dotykany;
• syczy lub gryzie przy podnoszeniu;
• śpi znacznie więcej;
• długo siedzi w jednej pozycji;
• układa się inaczej niż zwykle;
• przestaje dbać o sierść;
• wygląda na "nieobecnego".

To nie znaczy, że każda zmiana zachowania oznacza chorobę. Kot może reagować na stres, przeprowadzkę, nowy żwirek, hałas, remont albo obecność innego zwierzęcia. Jednak nagła i wyraźna zmiana zawsze zasługuje na uwagę.

Czasem chorobę widać dopiero wtedy, gdy kot jest już naprawdę osłabiony. Właśnie dlatego opiekun powinien reagować wcześniej, zanim pojawi się dramatyczny obraz. Kot, który cierpi, nie zawsze głośno miauczy. Często po prostu mniej je, mniej się rusza i znika z życia domu.

Wyraźniej widać, że kot jest chory, gdy pojawia się kilka objawów naraz. Przykład? Kot nie je, chowa się i wymiotuje. Albo częściej chodzi do kuwety, miauczy przy oddawaniu moczu i wylizuje okolice intymne. Albo więcej pije, chudnie i ma matową sierść.

Szczególnie alarmujące są:

• brak apetytu przez około dobę u dorosłego kota;
• brak picia lub objawy odwodnienia;
• wielokrotne wymioty;
• biegunka z osłabieniem;
• krew w moczu, kale albo wymiocinach;
• trudności z oddychaniem;
• oddychanie przez otwarty pyszczek;
• niemożność oddania moczu;
• drgawki;
• nagła kulawizna;
• utrata równowagi;
• blade, sine albo żółte dziąsła;
• silny ból przy dotyku;
• podejrzenie zatrucia.

U kociąt, kotów starszych i zwierząt przewlekle chorych nie warto czekać długo nawet przy łagodniejszych objawach. Ich stan może pogorszyć się szybciej.

Brak apetytu u kota jest jednym z najważniejszych sygnałów ostrzegawczych. Kot może odmówić jedzenia z powodu bólu, infekcji, nudności, choroby zębów, problemów z nerkami, trzustką, tarczycą albo stresu. Przyczyn może być wiele, dlatego nie da się tego dobrze ocenić wyłącznie w domu.

Niepokój powinno wzbudzić, gdy kot:

• nie je wcale;
• je wyraźnie mniej;
• podchodzi do miski, ale odchodzi bez jedzenia;
• chce jeść, ale ma trudność z gryzieniem;
• ślini się przy jedzeniu;
• wypuszcza karmę z pyszczka;
• chudnie mimo apetytu;
• nagle ma nienaturalnie duży apetyt.

Jeśli dorosły kot nie je około 24 godzin, warto skontaktować się z weterynarzem. Przy kociętach, seniorach i kotach chorych przewlekle lepiej zrobić to szybciej.

Większe pragnienie bywa łatwe do przeoczenia, zwłaszcza gdy w domu stoi kilka misek z wodą. Opiekun może zauważyć, że kot częściej pije z kranu, interesuje się wodą w wannie albo szybciej opróżnia miskę.

Równocześnie warto obserwować kuwetę. Większe bryły moczu, częstsze sprzątanie kuwety albo oddawanie moczu poza kuwetą mogą oznaczać, że kot sika częściej niż zwykle. Takie objawy mogą pojawiać się między innymi przy chorobach nerek, cukrzycy, nadczynności tarczycy albo chorobach układu moczowego.

Nie trzeba od razu zakładać najgorszego, ale nie warto też tłumaczyć wszystkiego upałem albo zmianą karmy. Jeśli większe picie i częstsze oddawanie moczu utrzymują się, potrzebna jest kontrola u lekarza weterynarii.

Kot nie sika poza kuwetą "na złość". To jeden z najczęstszych mitów. Problem może mieć podłoże behawioralne, ale najpierw trzeba wykluczyć chorobę, ból albo problemy z układem moczowym.

Pilnej reakcji wymaga sytuacja, gdy kot:

• często wchodzi do kuwety;
• długo siedzi w kuwecie bez efektu;
• miauczy przy próbie oddania moczu;
• oddaje tylko kilka kropli moczu;
• ma krew w moczu;
• intensywnie wylizuje okolice intymne;
• jest niespokojny i nie może znaleźć miejsca;
• w ogóle nie może oddać moczu.

Niemożność oddania moczu to stan nagły, szczególnie u kocurów. W takiej sytuacji nie należy czekać do następnego dnia. Trzeba jak najszybciej skontaktować się z weterynarzem lub całodobową kliniką.

Pojedyncze wymioty mogą się zdarzyć, ale regularne wymioty nie powinny być uznawane za normalne. Tym bardziej, jeśli kot jest apatyczny, nie je, ma biegunkę, chudnie albo mógł połknąć coś niebezpiecznego.

Niepokojące są:

• wielokrotne wymioty;
• wymioty z krwią;
• wymioty połączone z brakiem apetytu;
• wodnista biegunka;
• biegunka z krwią;
• zaparcie i bezskuteczne parcie;
• bolesny, napięty brzuch;
• osłabienie;
• podejrzenie połknięcia sznurka, gumki, nitki, tasiemki albo kawałka zabawki.

Szczególnie niebezpieczne są sznurki, nici i wstążki. Kot może się nimi bawić, ale po połknięciu mogą doprowadzić do poważnych problemów w przewodzie pokarmowym. Jeśli podejrzewasz, że kot połknął coś takiego, nie próbuj samodzielnie wyciągać przedmiotu z pyszczka lub odbytu. Skontaktuj się z weterynarzem.

Zdrowy kot oddycha spokojnie i zwykle prawie bezgłośnie. Jeśli oddech staje się szybki, płytki, głośny albo kot oddycha przez otwarty pyszczek, sytuacja jest poważna.

Natychmiastowej pomocy wymaga kot, który:

• łapie powietrze;
• oddycha z otwartym pyszczkiem;
• ma bardzo szybki oddech w spoczynku;
• wyciąga szyję, jakby próbował łatwiej oddychać;
• ma sine, blade albo szare dziąsła;
• kaszle i jest wyraźnie osłabiony;
• przewraca się;
• traci przytomność.

Przy problemach z oddychaniem nie warto obserwować kota przez kilka godzin. To jedna z tych sytuacji, w których szybka reakcja może mieć ogromne znaczenie.

Chorobę można czasem zauważyć po wyglądzie kota. Łzawiące oczy, ropna wydzielina, mrużenie powiek, katar, kichanie, nieprzyjemny zapach z pyszczka albo ślinienie mogą wskazywać na infekcję, ból, uraz lub choroby jamy ustnej.

Zwróć uwagę na:

• ropną wydzielinę z oczu lub nosa;
• mrużenie jednego oka;
• zaczerwienione dziąsła;
• brzydki zapach z pyszczka;
• ślinienie;
• trudność z jedzeniem;
• ocieranie pyszczka o meble;
• matową, tłustą albo skołtunioną sierść;
• nadmierne drapanie;
• wyłysienia;
• strupy lub rany na skórze.

Kot, który źle się czuje, może przestać dokładnie się myć. U seniorów zaniedbana sierść bywa też związana z bólem stawów, bo zwierzęciu trudniej się wyginać.

Starszy kot nie powinien być automatycznie uznawany za "po prostu starego", gdy chudnie, przestaje wskakiwać na meble, miauczy nocą albo coraz gorzej dba o sierść. Wiek zwiększa ryzyko chorób, ale nie powinien być wymówką do ignorowania objawów.

U kota seniora szczególnie ważne są:

• regularne ważenie;
• obserwacja apetytu;
• kontrola ilości wypijanej wody;
• obserwacja kuwety;
• zwracanie uwagi na chód i skakanie;
• kontrola zębów;
• badania profilaktyczne.

Choroby nerek, nadczynność tarczycy, cukrzyca, nadciśnienie, choroby zębów i ból stawów mogą rozwijać się stopniowo. Im szybciej zostaną wykryte, tym łatwiej poprawić komfort życia kota.

Najpierw zachowaj spokój i oceń, czy sytuacja jest pilna. Jeśli kot ma problemy z oddychaniem, nie może oddać moczu, ma drgawki, wielokrotnie wymiotuje, jest skrajnie osłabiony, ma krew w moczu lub kale albo mógł zjeść coś toksycznego, nie czekaj. Zadzwoń do weterynarza lub całodobowej kliniki.

Jeśli objawy są łagodniejsze, ale nietypowe, zacznij od dokładnej obserwacji. Zapisz:

• od kiedy kot zachowuje się inaczej;
• czy je i pije;
• kiedy ostatnio oddał mocz;
• czy była biegunka lub wymioty;
• czy pojawiła się krew;
• czy kot mógł zjeść roślinę, lek, środek czystości albo fragment zabawki;
• czy miał kontakt z innymi zwierzętami;
• czy ostatnio zmieniono karmę, żwirek lub otoczenie.

Możesz zrobić zdjęcie wymiocin, kału, moczu w kuwecie, rany albo niepokojącego objawu. To nie jest przyjemne, ale często pomaga lekarzowi szybciej ocenić sytuację.

Nie podawaj kotu leków dla ludzi. Niektóre popularne środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe mogą być dla kota toksyczne. Nie podawaj też antybiotyków, leków przeciwbiegunkowych, ziół ani suplementów bez konsultacji.

Pilnej konsultacji wymaga sytuacja, gdy kot:

• nie je około doby;
• nie może oddać moczu;
• często wchodzi do kuwety bez efektu;
• ma trudności z oddychaniem;
• oddycha przez otwarty pyszczek;
• ma blade, sine, szare albo żółte dziąsła;
• ma drgawki;
• traci przytomność;
• wielokrotnie wymiotuje;
• ma krew w moczu, kale lub wymiocinach;
• jest bardzo apatyczny;
• nie może chodzić;
• nagle silnie cierpi przy dotyku;
• mógł zjeść truciznę, lek, lilię, sznurek albo inną niebezpieczną rzecz;
• miał uraz, upadek, pogryzienie albo wypadek.

W takich przypadkach lepiej zadzwonić za wcześnie niż za późno. Koty długo ukrywają złe samopoczucie, dlatego widoczne objawy mogą oznaczać, że problem trwa już od pewnego czasu.

Chory kot często nie wygląda od razu dramatycznie. Najpierw może mniej jeść, więcej spać, chować się, unikać dotyku, inaczej korzystać z kuwety albo przestać robić rzeczy, które wcześniej były dla niego normalne. Właśnie dlatego tak ważna jest znajomość codziennych nawyków zwierzęcia.

Najbardziej alarmujące są problemy z oddychaniem, brak moczu, brak apetytu, silna apatia, wielokrotne wymioty, krew, drgawki, urazy i podejrzenie zatrucia. W takich sytuacjach nie warto czekać. Szybka reakcja może oszczędzić kotu bólu, a czasem uratować mu życie.