Czy aktywność może chronić psa przed demencją? Przebadano 858 seniorów

Badanie nie dowodzi jednak, że sama aktywność chroni psa przed demencją.

Z wiekiem pies może wolniej się uczyć, mniej chętnie podejmować nowe zadania albo gorzej radzić sobie w sytuacjach, które wcześniej nie sprawiały mu problemu. U części zwierząt zmiany są znacznie poważniejsze i rozwija się zespół zaburzeń poznawczych, określany skrótem CCD.

Naukowcy z Uniwersytetu Eötvösa Loránda w Budapeszcie sprawdzili, czy znaczenie dla kondycji poznawczej starszego psa może mieć jego wcześniejszy styl życia. Badanie opublikowano 28 kwietnia 2026 r. w czasopiśmie Frontiers in Veterinary Science.

Wzięło w nim udział 858 psów starszych niż 7 lat. Ich średni wiek wynosił 10,74 roku. Opiekunowie odpowiadali na pytania dotyczące zachowania zwierzęcia, wspólnych aktywności, treningu oraz tego, czy pies w ciągu życia regularnie uprawiał sport lub wykonywał pracę.

W badanej grupie 545 psów miało za sobą regularną aktywność sportową lub użytkową. Wśród wymienianych zajęć znalazły się m.in. agility, obedience, praca węchowa, pasienie, coursing oraz IGP.

Co ciekawe, 286 psów nadal pozostawało aktywnych sportowo lub pracowało w momencie przeprowadzania badania.

Naukowcy nie interesowali się więc wyłącznie tym, czy pies wychodzi codziennie na spacer. Chodziło również o bardziej wymagające zajęcia, które angażują ciało, uwagę, pamięć i kontakt z człowiekiem.

Najważniejsza zależność dotyczyła psów, które przez część życia regularnie uprawiały sport lub wykonywały pracę. Miały one niższe wyniki w skali oceniającej pogorszenie funkcji poznawczych.

Podobny związek pojawił się w przypadku częstych wspólnych aktywności z opiekunem. Psy, które regularnie uczestniczyły w takich zajęciach, również uzyskiwały korzystniejsze wyniki.

To nie oznacza jednak, że trening czy sport automatycznie chronią psa przed demencją. Badanie było obserwacyjne i opierało się na ankietach wypełnianych przez opiekunów. Pokazuje więc związek, ale nie pozwala stwierdzić, że to właśnie aktywność była bezpośrednią przyczyną lepszej kondycji poznawczej.

Autorzy oceniali stan poznawczy zwierząt za pomocą skali dotyczącej zmian zachowania związanych ze starzeniem.

Spośród 858 psów 35 osiągnęło co najmniej 50 punktów, czyli przekroczyło próg określany przez autorów jako wskazujący na możliwą demencję. U pozostałych wyniki mieściły się poniżej tego poziomu.

To ważne, ponieważ badanie nie dotyczyło wyłącznie psów z rozpoznanym zespołem zaburzeń poznawczych. Naukowcy analizowali całe spektrum zmian występujących u starszych zwierząt.

Jednym z ciekawszych wyników było to, że korzystniejsze wyniki nie dotyczyły wyłącznie psów sportowych.

Znaczenie miała również częstotliwość wspólnych zajęć z opiekunem. Dla zwykłego psa nie musi to oznaczać udziału w zawodach czy intensywnego treningu.

Taką aktywnością może być spokojna praca węchowa, szukanie przedmiotów, nauka prostych komend, wykonywanie znanych zadań albo poznawanie nowych miejsc podczas spaceru. Chodzi więc również o zajęcia, które angażują uwagę i zachęcają psa do współpracy z człowiekiem.

Autorzy zauważyli również różnice między grupami psów.

U ras ozdobnych oraz mieszańców częstsze wspólne aktywności z opiekunem były szczególnie wyraźnie związane z korzystniejszymi wynikami poznawczymi.

Nie należy jednak wyciągać z tego wniosku, że właśnie te psy najbardziej potrzebują aktywności albo że określona rasa jest automatycznie bardziej podatna na zaburzenia poznawcze.

Wynik pokazuje jedynie, że w tej konkretnej analizie związek między wspólnymi zajęciami a kondycją poznawczą różnił się zależnie od grupy psów.

Najważniejszym praktycznym wnioskiem nie jest to, że starszy pies powinien więcej biegać. Wręcz przeciwnie — wraz z wiekiem aktywność powinna być dostosowana do stanu zdrowia, sprawności i możliwości konkretnego zwierzęcia.

Dla seniora lepsze mogą być krótsze i spokojniejsze zajęcia, które nadal angażują ciało i umysł. Można wykorzystać np. zabawy węchowe, wyszukiwanie smakołyków, ćwiczenie prostych komend, spokojne spacery w nowych miejscach czy łatwe zadania wymagające skupienia.

Warto przy tym obserwować, czy pies nadal czerpie z aktywności przyjemność i czy po wysiłku nie pojawia się ból, sztywność albo wyraźne zmęczenie.

Tego badanie nie rozstrzyga. Możliwe jest również odwrotne wyjaśnienie: psy, u których wcześniej zaczęły pojawiać się problemy zdrowotne lub poznawcze, mogły wcześniej zrezygnować ze sportu albo rzadziej uczestniczyć we wspólnych zajęciach.

Dlatego autorzy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, które pozwolą ustalić, czy regularna aktywność rzeczywiście spowalnia pogorszenie funkcji poznawczych.

Obecne wyniki pokazują jednak, że styl życia psa może być powiązany z tym, jak starzeje się jego mózg. Dla opiekuna to kolejny argument, by wraz z wiekiem zwierzęcia nie rezygnować całkowicie ze wspólnych zajęć, ale dostosowywać je do jego możliwości.

Źródło: Lugosi C.A., Dobos P., Pongrácz P., "Hard-working or hardly working dogs stay young longer? Lifetime sports engagement, joint activity with the owner and breed type are associated with the severity of canine cognitive decline", Frontiers in Veterinary Science, 28 kwietnia 2026 r.

Zobacz także: Jak obliczyć wiek psa? Sprawdź, ile lat miałby Twój pupil w ludzkiej skali