Krótszy krok przednich łap zwrócił uwagę naukowców
Starszy pies zaczyna poruszać się wolniej, ostrożniej stawia łapy albo podczas spaceru robi wyraźnie krótsze kroki. Pierwszym podejrzeniem opiekuna mogą być problemy ze stawami. Nowe badanie pokazuje jednak, że przynajmniej w niektórych przypadkach zmiany sposobu chodzenia mogą mieć również związek z funkcjami poznawczymi.
Badanie opublikowano 25 czerwca 2026 r. w czasopiśmie Frontiers in Veterinary Science. Przeprowadzili je naukowcy m.in. z North Carolina State University.
Do projektu włączono 88 starszych psów domowych uczestniczących w Longitudinal Study of Canine Neuroaging. Średnia wieku zwierząt wynosiła około 12 lat. Psy były oceniane mniej więcej co sześć miesięcy. Przechodziły m.in. badania fizykalne, neurologiczne i ortopedyczne oraz testy funkcji poznawczych i sprawności ruchowej.
Psy przechodziły pięć metrów. Badacze mierzyli każdy krok
Sposób chodzenia oceniano podczas przejścia na smyczy po prostej, pięciometrowej trasie. Następnie na podstawie nagrań wideo naukowcy obliczali długość kroku przednich i tylnych kończyn.
Ponieważ duży pies naturalnie wykonuje dłuższe kroki niż mały, wartości skorygowano o wysokość zwierzęcia w kłębie.
Stan poznawczy oceniano za pomocą Canine Dementia Scale (CADES). Jest to kwestionariusz wypełniany przez opiekuna, który pozwala ocenić zachowania związane z zaburzeniami funkcji poznawczych. Wyższy wynik oznacza większe nasilenie zmian.
Naukowcy uwzględnili również wyniki Canine Brief Pain Inventory (CBPI), ponieważ przewlekły ból może wpływać na sposób poruszania się psa.
Im gorszy wynik poznawczy, tym krótszy krok
Najciekawszą zależność zaobserwowano w przypadku przednich kończyn.
Wyższe wyniki w skali CADES były związane z krótszym krokiem przednich łap. Co ważne, zależność nadal była widoczna po uwzględnieniu wieku psa oraz wpływu bólu na jego sprawność. W takim modelu statystycznym sam wiek nie był już istotnym czynnikiem przewidującym długość kroku.
Autorzy wyliczyli, że wzrost wyniku CADES o 10 punktów odpowiadał przeciętnie około 1,2-procentowemu skróceniu względnej długości kroku przednich kończyn.
To niewielka różnica. Naukowcy wyraźnie zaznaczają więc, że pomiar długości kroku nie może samodzielnie służyć do rozpoznawania demencji u konkretnego psa.
Może natomiast być kolejnym elementem obserwacji jego stanu, szczególnie jeśli sposób chodzenia jest monitorowany przez dłuższy czas.
Tylne łapy zachowywały się inaczej
Zaskakujące było to, że podobnej zależności nie stwierdzono w przypadku tylnych kończyn.
Długość ich kroku nie wykazywała wyraźnego związku ani z pogarszaniem funkcji poznawczych, ani ze starzeniem się w analizowanej grupie.
Naukowcy zwracają uwagę na różne zadania wykonywane przez kończyny psa. Tylne łapy mają duże znaczenie dla napędu, natomiast przednie uczestniczą m.in. w hamowaniu i stabilizowaniu postawy.
Ruch przednich kończyn może więc być bardziej wrażliwy na zmiany dotyczące złożonej kontroli ruchu, orientacji wzrokowo-przestrzennej i przetwarzania informacji przez układ nerwowy. Jest to jednak proponowane przez autorów wyjaśnienie obserwowanej zależności, a nie dowód na konkretny mechanizm neurologiczny.
Podobne zależności obserwuje się u ludzi
Pomysł, aby przyglądać się chodowi podczas badań nad starzeniem mózgu, nie pojawił się przypadkowo.
U ludzi gorsze funkcje poznawcze oraz demencja są również powiązane ze zmianami sposobu chodzenia, w tym krótszym krokiem. Naukowcy chcieli więc sprawdzić, czy podobną zależność można zaobserwować u starzejących się psów.
Wcześniejsze badania psów wskazywały już, że gorszy stan poznawczy może wiązać się m.in. z wolniejszym poruszaniem. Nowa praca sugeruje, że sama długość kroku może dostarczać dodatkowych informacji niezależnie od prędkości chodzenia.
Krótszy krok u psa nie oznacza automatycznie demencji
To najważniejsze zastrzeżenie dla opiekuna. Jeżeli starszy pies nagle zaczyna robić krótsze kroki, nie należy na tej podstawie zakładać, że rozwija się u niego zespół zaburzeń poznawczych.
Na chód mogą wpływać między innymi:
- ból,
- choroba zwyrodnieniowa stawów,
- problemy ortopedyczne,
- choroby kręgosłupa,
- zaburzenia neurologiczne,
- ogólne osłabienie związane z chorobą.
W samym badaniu wyższy wynik oceniający wpływ bólu również był niezależnie związany z krótszym krokiem. Autorzy podkreślają więc, że zmiany mobilności u starszych psów mają wiele możliwych przyczyn.
Zauważasz zmianę podczas spaceru? Warto powiedzieć o niej weterynarzowi
Dla opiekuna najważniejszy jest nie pojedynczy krótki krok na spacerze, lecz zmiana w stosunku do tego, jak pies poruszał się wcześniej.
Jeśli zwierzę stopniowo zaczyna drobić przednimi łapami, porusza się inaczej niż kilka miesięcy temu albo jednocześnie pojawiają się inne niepokojące zachowania, warto powiedzieć o tym lekarzowi weterynarii.
W przypadku zaburzeń poznawczych u starszych psów mogą pojawiać się również dezorientacja, zaburzenia snu i rytmu dobowego, zmiany kontaktu z opiekunem, problemy z wcześniej wyuczonymi zachowaniami czy załatwianie potrzeb fizjologicznych w domu.
Zmiana chodu może być więc jednym z elementów większej układanki, ale nie diagnozą.
Autorzy badania uważają, że pomiar długości kroku może w przyszłości uzupełniać ocenę starszych psów i pomagać w monitorowaniu ich stanu w czasie. Jest prosty do wykonania i może być analizowany na podstawie krótkiego nagrania podczas standardowego przejścia. Potrzebne są jednak dalsze badania na większych i bardziej zróżnicowanych grupach zwierząt.
Źródła: Rafatpanah Baigi S. i wsp., Frontiers in Veterinary Science, 2026; North Carolina State University.
