Masz kilka kotów? Badanie 462 opiekunów pokazało, co może dziać się między nimi

Załatwianie się poza kuwetą, znaczenie moczem przez kota, nadmierne wylizywanie czy agresja wobec ludzi nie były zgłaszane z taką samą częstotliwością przez wszystkich opiekunów. Część tych zachowań wiązała się z liczbą mruczków w domu oraz z tym, czy zwierzęta miały możliwość wychodzenia na zewnątrz.

Badanie ukazało się online 20 maja 2026 roku w czasopiśmie Applied Animal Behaviour Science. Jego autorami są Esther M.C. Bouma, Marjan A.E. van Hagen, Marsinah L. Reijgwart i Arie Dijkstra. Publikację przypisano do tomu 302, datowanego na wrzesień 2026 roku.

Naukowcy zebrali odpowiedzi 462 holenderskich opiekunów kotów. Pytali, czy ich zwierzę lub zwierzęta wykazywały w ciągu poprzednich 12 miesięcy którekolwiek z 31 wskazanych zachowań. Następnie sprawdzili, które zachowania często występowały razem oraz czy różniły się w zależności od liczby kotów w gospodarstwie i dostępu do przestrzeni na zewnątrz.

W całej badanej grupie co najmniej jedna czwarta właścicieli zgłaszała m.in. lęk kota przed urządzeniami domowymi, fajerwerkami i gośćmi, nadmierne miauczenie, zjadanie roślin domowych oraz drapanie przedmiotów.

U osób posiadających więcej niż jednego kota częściej zgłaszano:

• oddawanie moczu poza kuwetą,
• oddawanie kału poza kuwetą,
• znaczenie moczem w domu,
• nadmierne wylizywanie bez uszkodzenia skóry,
• lęk przed opiekunem,
• lęk przed gośćmi,
• lęk przed urządzeniami domowymi.

Ponad jedna czwarta właścicieli kilku kotów informowała również, że ich zwierzęta nie pozwalały się podnosić, goniły inne koty mieszkające w domu albo oddawały mocz poza kuwetą.

Nie oznacza to jednak, że sam fakt posiadania kilku kotów powoduje takie problemy. Badacze wykazali związki między warunkami życia a zachowaniami zgłaszanymi przez właścicieli. Nie jest to dowód, że większa liczba kotów bezpośrednio wywołuje stres, lęk czy problemy z kuwetą.

Autorzy zwracają przy tym uwagę na istotny problem. Opiekunowie mogą nie zauważać części konfliktowych zachowań między kotami, niewłaściwie interpretować normalne kocie zachowania albo nie rozpoznawać zachowań związanych ze stresem i lękiem. To może utrudniać ocenę sytuacji wyłącznie na podstawie relacji właściciela.

Co ciekawe, nie wszystkie wyniki przemawiały na niekorzyść domów wielokocich. Agresję wobec opiekuna i wobec gości częściej zgłaszali właściciele jednego kota niż osoby posiadające kilka kotów.

Drugim analizowanym elementem była możliwość wychodzenia na zewnątrz.

U kotów bez dostępu na zewnątrz najczęściej zgłaszano:

• oddawanie kału poza kuwetą,
• zjadanie roślin domowych,
• zjadanie innych niejadalnych przedmiotów, czyli picę.

Nie należy jednak wyciągać z tego wniosku, że życie wyłącznie w domu samo w sobie powoduje nudę czy picę.

Naukowcy rzeczywiście wyodrębnili grupę zachowań określoną jako związaną z jedzeniem i niedostateczną stymulacją, ale badanie nie pozwala stwierdzić, że brak wychodzenia był bezpośrednią przyczyną obserwowanych zachowań.

Z kolei znaczenie moczem wewnątrz domu najczęściej zgłaszali właściciele kotów mających nieograniczony dostęp na zewnątrz. W tej samej grupie najczęściej pojawiał się lęk przed dziećmi.

Inaczej wyglądał lęk przed fajerwerkami. Był on najrzadziej zgłaszany przez właścicieli kotów niewychodzących.

Badacze sprawdzili również, które zachowania były często zgłaszane razem. Analiza wyodrębniła sześć grup:

• zachowania terytorialne i unikanie opiekuna,
• nadmierne wylizywanie futra przez kota i lęk przed głośnymi dźwiękami,
• zachowania związane z jedzeniem i niedostateczną stymulacją,
• agresję wobec ludzi,
• zachowania związane ze słabą socjalizacją,
• problemy związane z wydalaniem.

To jeden z ciekawszych wniosków badania. Problem zauważony przez właściciela nie musi występować w oderwaniu od innych zachowań kota.

Autorzy wskazują, że wiedza o tym, które zachowania występują razem, a także informacja o liczbie kotów w domu i dostępie na zewnątrz, może pomóc lekarzom weterynarii i behawiorystom lepiej rozpoznawać podłoże zgłaszanego problemu.

Jeżeli kot zaczyna oddawać mocz lub kał poza kuwetą, znaczyć teren, intensywnie się wylizywać albo wyraźnie zmienia zachowanie wobec ludzi, warto przyjrzeć się całej sytuacji, a nie tylko jednemu objawowi.

Znaczenie mogą mieć m.in. relacje z pozostałymi kotami, dostęp do zasobów, możliwość odpoczynku i aktywności oraz warunki, w których zwierzę żyje.

Badanie nie przesądza, że jeden kot ma lepiej niż kilka ani że wychodzenie na zewnątrz jest korzystniejsze od życia wyłącznie w domu. Pokazuje jedynie, że niektóre zachowania były częściej zgłaszane w określonych warunkach życia.

To również przypomnienie, by nie tłumaczyć nagłej zmiany zachowania "złośliwością" kota. Zwłaszcza przy oddawaniu moczu lub kału poza kuwetą, nadmiernym wylizywaniu czy nagłej agresji trzeba brać pod uwagę także możliwe problemy zdrowotne i w razie potrzeby skonsultować zwierzę z lekarzem weterynarii.