Pies wyje, gdy zostaje sam? Nie zawsze robi to z tęsknoty

Pies może reagować na odgłosy z klatki schodowej, nudzić się albo próbować nawiązać kontakt. Tylko nagranie z kamery pomoże ustalić, co naprawdę dzieje się podczas Twojej nieobecności.

Czytaj także: Zostawiasz psa samego w domu? Tych sygnałów nie wolno lekceważyć

Wycie jest jedną z form psiej komunikacji. Zwierzę może w ten sposób zaznaczać swoją obecność, nawoływać człowieka albo odpowiadać na dźwięki przypominające psie głosy. Niektóre psy zaczynają wyć po usłyszeniu syreny, muzyki, szczekania innego psa czy hałasów dobiegających z korytarza.

Jeżeli jednak pies odzywa się przede wszystkim wtedy, gdy zostaje sam, przyczyną może być problem związany z rozłąką. Nie robi tego na złość i nie próbuje ukarać opiekuna za wyjście. Wycie może być sposobem radzenia sobie z napięciem, którego zwierzę nie potrafi samodzielnie opanować.

Samo wycie nie wystarcza do postawienia rozpoznania lęku separacyjnego. Podobne zachowanie mogą powodować:

• odgłosy dochodzące zza drzwi lub okna,
• frustracja związana z zamknięciem w pokoju albo klatce,
• niedostateczna ilość zajęcia,
• silne pobudzenie,
• ból lub złe samopoczucie,
• utrwalony sposób zwracania na siebie uwagi.

Pies reagujący na dźwięki może zawyć kilka razy, a następnie ponownie się położyć. Zwierzę przeżywające silny stres często nie potrafi natomiast odpocząć przez dłuższy czas. Chodzi po mieszkaniu, dyszy, ślini się, drapie drzwi lub próbuje wydostać się za opiekunem.

Specjaliści podkreślają, że przed rozpoznaniem zaburzenia separacyjnego należy wykluczyć między innymi lęk przed hałasem, frustrację wywołaną barierą, brak nauki czystości oraz zachowania wynikające z eksplorowania otoczenia.

Niepokojące zachowania często rozpoczynają się już podczas przygotowań do wyjścia. Pies może chodzić za opiekunem krok w krok, dyszeć, drżeć albo próbować zagrodzić mu drogę. Po zamknięciu drzwi wycie i szczekanie mogą pojawić się w ciągu kilku minut.

Może Cię zainteresować: Pies czeka pod drzwiami łazienki? To nie zawsze zwykła ciekawość

O problemie związanym z rozłąką mogą świadczyć również:

• uporczywe krążenie po mieszkaniu,
• drapanie i gryzienie drzwi lub framug,
• ślinienie się i intensywne dyszenie,
• załatwianie potrzeb w domu,
• próby ucieczki,
• brak zainteresowania jedzeniem,
• niszczenie przedmiotów głównie w pobliżu wyjścia,
• przesadnie gwałtowne powitanie opiekuna.

Typowe objawy pojawiają się zwykle w pierwszych 15–30 minutach po wyjściu człowieka. U części psów można je zauważyć jeszcze wcześniej, na przykład podczas zakładania kurtki lub sięgania po klucze.

Najprostszym sposobem sprawdzenia zachowania psa jest pozostawienie w domu kamery lub telefonu nagrywającego obraz i dźwięk. Warto obejrzeć przynajmniej pierwsze 30–60 minut nieobecności.

Zwróć uwagę nie tylko na samo wycie. Sprawdź również:

• po jakim czasie pies zaczyna się niepokoić,
• czy reaguje na dźwięk z zewnątrz,
• czy próbuje jeść pozostawiony przysmak,
• czy chodzi bez celu i dyszy,
• czy potrafi po pewnym czasie zasnąć,
• czy uszkadza głównie drzwi i okna.

Pies, który kilka razy zaszczeka na odgłos z klatki schodowej, a następnie śpi, prawdopodobnie nie przeżywa tak silnego stresu jak zwierzę wyjące bez przerwy i próbujące wydostać się z domu. Nagranie jest także ważnym materiałem dla lekarza weterynarii lub behawiorysty.

Może, chociaż określenie "nuda" bywa używane zbyt łatwo. Pies pozostawiony bez zajęcia może chodzić po domu, obserwować okno, gryźć przedmioty albo odzywać się po usłyszeniu sąsiadów.

Zwierzę znudzone zazwyczaj potrafi jednak zjeść pozostawiony posiłek, zainteresować się zabawką i po pewnym czasie odpocząć. Pies znajdujący się w silnym lęku może całkowicie ignorować nawet ulubione jedzenie.

Brak spacerów, węszenia i spokojnych zajęć może pogarszać zachowanie, ale dłuższe wybieganie psa nie zawsze rozwiąże problem. Lęku separacyjnego nie da się po prostu "zmęczyć". Aktywność pomaga regulować napięcie, lecz nie zastępuje stopniowej nauki spokojnego pozostawania samemu.

Najpierw zadbaj o podstawowe potrzeby psa. Przed wyjściem zapewnij mu spacer z możliwością spokojnego węszenia i załatwienia potrzeb. Nie musi to być intensywny bieg. U części zwierząt nadmierne pobudzenie tuż przed rozstaniem może utrudniać wyciszenie.

Możesz pozostawić psu bezpieczny gryzak albo zabawkę wypełnioną częścią dziennej porcji jedzenia. Podawaj ją także wtedy, gdy jesteś w domu, aby wcześniej sprawdzić, czy zwierzę potrafi z niej bezpiecznie korzystać.

Jeżeli pies nie dotyka zabawki po Twoim wyjściu, choć zwykle bardzo ją lubi, może to świadczyć o zbyt silnym napięciu. Jedzenie pomaga przede wszystkim w łagodniejszych przypadkach. Mocno przestraszony pies nie będzie w stanie się nim zainteresować.

Trening nie powinien polegać na zostawieniu psa na kilka godzin i czekaniu, aż przestanie wyć. Powtarzające się doświadczenie silnego lęku może utrwalać reakcję i utrudniać dalszą pracę.

Naukę rozpoczyna się od tak krótkich rozstań, aby pies pozostawał spokojny. Początkowo może to oznaczać odejście na kilka sekund, zamknięcie drzwi i szybki powrót. Czas zwiększa się małymi krokami, obserwując psa za pomocą kamery.

Jeżeli zwierzę zaczyna wyć, dyszeć lub krążyć, oznacza to, że ćwiczenie było zbyt trudne. Podczas kolejnej próby trzeba skrócić nieobecność. Trening może trwać wiele tygodni, a w poważniejszych przypadkach nawet kilka miesięcy.

Krzyk, karcenie i wskazywanie zniszczonych rzeczy nie nauczą psa spokojnego pozostawania w domu. Zwierzę nie połączy kary z wyciem, które miało miejsce znacznie wcześniej. Może natomiast zacząć obawiać się powrotów opiekuna.

Niepokojących zachowań nie należy traktować jako zemsty ani nieposłuszeństwa. Są reakcją na emocje albo bodźce, z którymi pies nie potrafi sobie poradzić. Kara może zwiększyć napięcie i nasilić cały problem.

Ostrożnie należy podchodzić także do zamykania psa w klatce. Dla zwierzęcia wcześniej i prawidłowo przyzwyczajonego do klatki może być ona bezpiecznym miejscem. U psa próbującego się z niej gwałtownie wydostać ograniczenie przestrzeni może jednak zwiększyć panikę i doprowadzić do urazu.

Skontaktuj się z lekarzem weterynarii, gdy wycie pojawiło się nagle, nasila się albo występuje również w obecności domowników. Trzeba wtedy wykluczyć ból, chorobę oraz problemy związane z wiekiem.

Pomoc jest pilna, jeżeli pies:

• rani łapy lub pysk podczas prób ucieczki,
• łamie pazury albo zęby,
• intensywnie się ślini i dyszy,
• nie potrafi zostać sam nawet przez chwilę,
• niszczy drzwi lub okna,
• przestaje jeść podczas każdej nieobecności.

W poważnych przypadkach lekarz może zalecić konsultację z behawiorystą weterynaryjnym. Niekiedy trening łączy się z odpowiednio dobranymi lekami przeciwlękowymi. Farmakoterapia nie ma "otumanić" psa, lecz obniżyć poziom lęku na tyle, aby zwierzę było zdolne do nauki. Leczenie zawsze powinno odbywać się pod kontrolą lekarza i równolegle z planem modyfikacji zachowania.